Çok Tüplü Havai Fiber Optik Kablo | MLT, LADSS ve ADSS

Çok tüplü fiber optik kablo, optik fiberlerin birden fazla loose tube içerisinde düzenlendiği ve bu tüplerin merkezi bir mukavemet elemanı çevresinde bir araya getirildiği fiber kablo mimarisidir. ETK Kablo, havai telekomünikasyon ve omurga projeleri için metalik olmayan, LADSS, ADSS ve metalik mekanik korumalı MLT fiber optik kablolar üretir.

Mevcut havai MLT ürün ailesi 2 fiberden 144 fibere kadar farklı standart konfigürasyonlar içerir. Projeye göre G.652D, G.655, G.657A1, G.657A2, OM1, OM2, OM3 veya OM4 optik fiber kullanılabilir. Bununla birlikte fiber sayısı, fiber tipi, ADSS yapısı, zırh sistemi ve havai mekanik sınıf birbirinden ayrı teknik seçimlerdir.

Çok Tüplü Fiber Optik Kablo Nedir?

Çok tüplü veya multi loose tube fiber optik kabloda optik fiberler birden fazla PBT loose tube içerisinde gruplandırılır. Bu tüpler genellikle merkezi bir FRP mukavemet elemanı çevresinde düzenlenir.

Bu mimari özellikle yüksek fiber sayılarında kablo çekirdeğinin kontrollü biçimde organize edilmesini sağlar. Ayrıca farklı fiber gruplarının ayrı tüplerde yönetilmesi ek, dağıtım ve saha operasyonlarında avantaj sunabilir.

Loose tube tasarımı fiberlerin termal ve mekanik hareketlerden belirli ölçüde ayrılmasına yardımcı olur. Ancak MLT'nin temel avantajını “fiberler arasında daha az sinyal etkileşimi” olarak tanımlamak doğru değildir. Fiber organizasyonu, mekanik denge ve ölçeklenebilir kapasite daha önemli tasarım avantajlarıdır.

MLT Ne Demektir?

MLT, Multi Loose Tube ifadesinin kısaltmasıdır. ETK Kablo'nun ürün isimlerinde MLT, birden fazla gevşek tüpün merkezi kablo çekirdeği çevresinde düzenlendiği konstrüksiyonları ifade eder.

MLT ifadesi tek başına kablonun ADSS, zırhlı, metalik olmayan veya belirli bir dış kılıfa sahip olduğunu göstermez. Aynı MLT çekirdeği farklı mekanik ve çevresel konstrüksiyonlarla birleştirilebilir.

ETK Kablo'nun havai MLT ailesinde metalik olmayan askı yapıları, LADSS, double-jacket ADSS, koruge çelik bantlı havai ürünler ve özel çift çelik bantlı varyantlar bulunur.

ETK Kablo Çok Tüplü Havai Fiber Optik Kablo Çeşitleri

MLT-NMA Havai Fiber Optik Kablo

MLT-NMA ürünleri metalik zırh kullanmayan çok tüplü havai fiber konstrüksiyonlarıdır. ETK Kablo'nun mevcut A(S), A(M) ve A(L) ürünlerinde merkezi FRP ve aramid yarn gibi metal içermeyen mukavemet elemanları kullanılır.

Optik fiberler suya dayanıklı tüp dolgu jeli içeren PBT loose tube elemanlarında bulunur. Kablo özünde ayrıca dolgu jeli ve polyester sargı sistemi yer alır.

Bu ürünler farklı havai mekanik sınıflar sunar. Ancak ürün isminde S, M veya L bulunması tek başına belirli bir direk açıklığı anlamına gelmez. Gerçek span, kablonun mekanik değerleri ve saha koşulları üzerinden hesaplanmalıdır.

LADSS Fiber Optik Kablo Nedir?

LADSS, Light All-Dielectric Self-Supporting yaklaşımını ifade eder. ETK Kablo'nun MLT-NMA-SJ-LADSS ürünü tamamen dielektrik bir multi loose tube havai konstrüksiyondur.

Kabloda FRP merkezi mukavemet elemanı ve aramid yarn kullanılır. Metalik messenger veya çelik zırh bulunmaz. Dış yapıyı UV dayanımlı polietilen kılıf tamamlar.

ETK Kablo'nun mevcut LADSS teknik verilerinde maksimum kurulum gerilimi konstrüksiyona göre 2700 N ile 12000 N, maksimum çalışma gerilimi ise 900 N ile 4000 N arasında değişebilir.

Ancak bu kuvvet değerleri doğrudan sabit bir metre cinsinden span değeri oluşturmaz. Kablo ağırlığı, rüzgâr, buz, sarkma, direk geometrisi ve hardware proje hesabına dahil edilmelidir.

ADSS Fiber Optik Kablo Nedir?

ADSS, All-Dielectric Self-Supporting fiber optik kabloyu ifade eder. Bu konstrüksiyon ayrı bir metalik messenger kullanmadan kendi mekanik yükünü dielektrik elemanlarla taşır.

ETK Kablo'nun MLT-NMA-DJ-ADSS ürününde FRP merkezi mukavemet elemanı, öz dolgu jeli, LLDPE iç kılıf, aramid yarn ve HDPE dış kılıf bulunur.

Double-jacket yapı ile aramid takviyesi, daha yüksek havai mekanik gereksinimlere yönelik bir konstrüksiyon oluşturur. Mevcut teknik tabloda maksimum kurulum gerilimi 2700 N ile 22000 N, çalışma gerilimi ise 900 N ile 5000 N arasında değişebilir.

Bu nedenle ADSS ürün seçimi yalnızca fiber sayısına göre yapılmamalıdır. Hattın gerekli mekanik yükü ve gerçek çevresel koşulları başlangıç noktası olmalıdır.

LADSS ile ADSS Arasındaki Fark

Bu değerler ETK Kablo'nun mevcut standart ürün verileridir. Proje için doğru seçim yapılırken yalnızca maksimum germe kuvveti değil, span ve çevresel yük hesabı da değerlendirilmelidir.

ADSS ile Normal Metalik Olmayan Havai Fiber Arasındaki Fark

Metalik olmayan bir kablonun çelik zırh içermemesi onu otomatik olarak ADSS yapmaz. ADSS tanımı, dielektrik yapının yanında kablonun kendi havai mekanik yükünü taşıyabilmesini de gerektirir.

Bu nedenle MLT-NMA-A(S/M/L) ile ADSS ürünleri aynı kavram değildir. Her iki aile metalik olmayan mukavemet elemanları kullanabilir ancak self-supporting mekanik tasarım ve izin verilen germe kuvveti farklı olabilir.

Teknik şartname gerçekten ADSS istiyorsa yalnızca “non-metallic aerial fiber optic cable” yazmak yeterli değildir.

ADSS Kabloda Span Nasıl Belirlenir?

Direkler arası açıklık veya span, ADSS seçiminin en önemli mekanik parametrelerinden biridir. Bununla birlikte tek bir “ADSS maksimum kaç metre gider?” cevabı yoktur.

Span hesabında kablo ağırlığı, maksimum çalışma gerilimi, başlangıç montaj gerilimi, izin verilen fiber strain, sarkma, rüzgâr yükü, buz yükü ve sıcaklık değişimleri birlikte değerlendirilmelidir.

Kullanılan suspension clamp, dead-end clamp ve diğer havai hardware de tasarımı etkiler. Bu nedenle satın alma ekibi gerçek direk açıklığını ve proje lokasyonunu RFQ aşamasında üreticiye bildirmelidir.

ADSS Enerji Hatları Yakınında Kullanılabilir mi?

ADSS'in tamamen dielektrik yapısı enerji hattı yakınındaki fiber projelerinde önemli avantaj sağlar. Optik transmisyon elektromanyetik girişimden etkilenmez ve metalik messenger bulunmaz.

Bununla birlikte enerji hattı yakınlığı ayrıca elektrik alan analizi gerektirebilir. Güçlü elektrik alanlarında dış kılıf üzerinde tracking veya dry-band arcing gibi etkiler oluşabilir.

Bu nedenle hat gerilimi, fiber kablonun faz iletkenlerine göre konumu, dış kılıf tipi ve elektriksel saha koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. “ADSS = her yüksek gerilim hattında otomatik olarak uygun” yaklaşımı doğru değildir.

Metalik Zırhlı Çok Tüplü Havai Fiber Optik Kablo

ETK Kablo'nun çok tüplü havai ailesinde koruge çelik bant kullanan metalik zırhlı konstrüksiyonlar da bulunur.

Bu ürünlerde merkezi FRP ve glass yarn gibi mukavemet elemanlarına ek olarak koruge çelik bant mekanik koruma sağlar. Çelik bant özellikle ezilme ve darbe risklerine karşı fiber kablo çekirdeğinin korunmasına yardımcı olur.

Ancak zırh ile çekme elemanını birbirine karıştırmamak gerekir. FRP, aramid veya glass yarn kablonun çekme tasarımının parçasıdır. Koruge çelik bant ise esas olarak mekanik zırh görevi görür.

Single Jacket ve Double Jacket Havai MLT Kablo

Single-jacket ve double-jacket konstrüksiyonlar aynı mekanik yapıya sahip değildir. Double-jacket ürünlerde zırhın veya mukavemet sisteminin çevresinde ek polimer katmanı bulunabilir.

Bu yapı daha yüksek fiziksel koruma gerektiren güzergâhlarda avantaj sağlayabilir. Ancak aynı zamanda kablonun çapını, ağırlığını, minimum bükülme yarıçapını ve montaj özelliklerini etkiler.

Bu nedenle double jacket seçimi yalnızca “daha güçlüdür” yaklaşımına dayanmamalıdır. Projenin gerçek mekanik riski ile kablo elleçleme koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Çift Galvanizli Çelik Bantlı Havai Fiber Optik Kablo

ETK Kablo'nun çok tüplü havai portföyünde klasik koruge çelik bant dışında özel bir zırh mimarisi de bulunur.

MLT-DGSTA-DJ-A(M)-(AY50) ürününde LLDPE iç kılıfın ardından su ile şişen bant ve iki adet helisel galvanizli çelik bant kullanılır.

Bu ürün özel mekanik koruma gerektiren havai projeler için geliştirilmiş ağır bir konstrüksiyondur. Mevcut standart ürün verisinde maksimum kurulum kuvveti minimum 5000 N, çalışma kuvveti minimum 1500 N ve ezme mukavemeti 5000 N/100 mm olarak verilir.

Dolayısıyla teknik şartname yalnızca “armored aerial fiber” yazmamalıdır. Projenin koruge çelik bant mı, çift galvanizli çelik bant mı veya başka bir zırh sistemi mi istediği açıkça belirtilmelidir.

Çok Tüplü ile Merkezi Tüplü Fiber Optik Kablo Arasındaki Fark

Merkezi tüplü SLT yapıda bütün optik fiberler tek ana loose tube içerisinde bulunur. Çok tüplü MLT yapıda ise fiberler birden fazla PBT tüpe dağıtılır ve bu tüpler merkezi mukavemet elemanı çevresinde düzenlenir.

Bu nedenle MLT'yi yalnızca “SLT'den daha iyi” olarak tanımlamak doğru değildir. Düşük veya orta fiber sayısında SLT daha kompakt olabilir. Yüksek kapasite, tüp bazlı organizasyon veya özel ADSS tasarımı gerekiyorsa MLT daha uygun olabilir.

Çok Tüplü Fiber Kablo Kaç Fiber Olabilir?

ETK Kablo'nun mevcut havai MLT ürün ailesinde 2 fiberden başlayıp 144 fibere kadar çıkan standart ürün konfigürasyonları bulunur.

Özellikle 48, 72, 96, 120 ve 144 fiber gibi yüksek fiber sayıları backbone ve büyük erişim ağlarında değerlendirilebilir.

Bununla birlikte fiber kapasitesi tek seçim kriteri değildir. Tüp sayısı, kablo çapı, ağırlık, FRP çapı ve mekanik sınıf da fiber sayısıyla birlikte değişebilir.

Bu nedenle satın alma ekibi “144 core fiber optic cable” talebine ek olarak gerçek havai konstrüksiyonu ve mekanik performansı da belirtmelidir.

Fiberler Loose Tube İçinde Nasıl Düzenlenir?

Multi loose tube kabloda her fiber sayısı aynı tüp düzeniyle üretilmez. Üretici kablo çekirdeğinin mekanik dengesini korumak amacıyla aktif PBT tüpler ile gerektiğinde dolgu elemanları birlikte kullanabilir.

Örneğin aynı 12 fiber sayısı farklı ürün tasarımlarında birden fazla tüp/dolgu elemanı kombinasyonuyla uygulanabilir. Bu nedenle “her tüpte mutlaka 12 fiber bulunur” gibi bir kural kullanmak doğru değildir.

Gerçek tüp sayısı, dolgu elemanı sayısı ve tüp çapı ilgili ürünün teknik tablosundan kontrol edilmelidir.

FRP Çok Tüplü Fiber Kabloda Ne İşe Yarar?

FRP, Fiber Reinforced Plastic esaslı metal içermeyen merkezi mukavemet elemanıdır. ETK Kablo'nun birçok MLT konstrüksiyonunda loose tube elemanları FRP çevresinde düzenlenir.

FRP kablo çekirdeğinin mekanik stabilitesine katkı sağlar ve tüpler için merkezi bir taşıyıcı yapı oluşturur.

Bununla birlikte ADSS kablonun bütün çekme performansını yalnızca FRP sağlamaz. Aramid yarn gibi ek mukavemet elemanları da havai mekanik yüklerin yönetiminde önemli rol oynayabilir.

Aramid Yarn ve Glass Yarn Arasındaki Fark

ETK Kablo'nun farklı havai MLT ürünleri farklı metal içermeyen mukavemet elemanları kullanabilir.

Aramid yarn özellikle LADSS, ADSS ve bazı yüksek çekme dayanımlı konstrüksiyonlarda önemli bir çekme elemanıdır. Yüksek mukavemet/ağırlık oranı sayesinde self-supporting havai tasarımlarda avantaj sağlar.

Glass yarn ise bazı çelik zırhlı havai MLT konstrüksiyonlarında ek mukavemet elemanı olarak kullanılır.

Bu nedenle bütün MLT ürünleri “aramidli” veya bütün ürünleri “glass yarnlı” olarak genellemek doğru değildir.

Su Koruması Nasıl Sağlanır?

ETK Kablo'nun mevcut havai MLT ürünlerinin önemli bölümünde optik fiberlerin bulunduğu PBT tüplerde suya dayanıklı tüp dolgu jeli kullanılır.

Birçok konstrüksiyonda kablo özünde ayrıca dolgu bileşiği bulunur. Bazı özel tasarımlarda su ile şişen bant gibi farklı su koruma elemanları da kullanılabilir.

Su sızdırmazlık performansı ilgili ürüne göre IEC 60794-1-2 test metotlarıyla doğrulanabilir. Bu nedenle yalnızca “jel dolgulu kablo” ifadesine bakmak yerine komple su bloklama sistemi incelenmelidir.

G.652D Çok Tüplü Fiber Optik Kablo

G.652D, telekom omurga ve erişim ağlarında yaygın kullanılan single-mode fiber seçeneklerinden biridir. ETK Kablo'nun havai MLT ürün tablolarında G.652D standart konfigürasyon olarak yaygın biçimde bulunur.

Bununla birlikte G.652D yalnızca optik fiber tipini tanımlar. ADSS, LADSS, zırh, double jacket veya mekanik sınıf hakkında bilgi vermez.

Bu nedenle şartnamede fiber standardı ile kablo konstrüksiyonu ayrı teknik satırlar olarak belirtilmelidir.

G.655, G.657A1 ve G.657A2 Seçenekleri

ETK Kablo'nun mevcut MLT teknik notlarında G.652D'nin yanında G.655, G.657A1 ve G.657A2 single-mode fiber alternatifleri de listelenir.

G.657A1 ve G.657A2 daha yüksek bükülme toleransı gereken fiber rotalarında değerlendirilebilir. G.655 ise farklı uzun mesafeli optik ağ mimarileri için kullanılabilir.

Fiber standardı seçimi yalnızca “hangi fiber daha yeni?” yaklaşımıyla yapılmamalıdır. Transceiver tipi, dalga boyu, optik güç bütçesi, ağ uyumluluğu ve mesafe birlikte değerlendirilmelidir.

Multimode MLT Fiber Optik Kablo

Mevcut ETK MLT ürün notlarında OM1, OM2, OM3 ve OM4 multimode fiber seçenekleri de bulunur.

Ancak multimode fiberin destekleyebileceği Ethernet mesafesini yalnızca “OM3 = X metre” şeklinde sabitlemek doğru değildir. Uygulama mesafesi Ethernet standardına, transceiver'a ve dalga boyuna bağlıdır.

Bu nedenle multimode seçiminde aktif ağ spesifikasyonu esas alınmalıdır.

Çok Tüplü Havai Fiber Optik Kabloda Mekanik Testler

Havai MLT ürünlerde çekme kuvveti yalnızca değerlendirilmesi gereken mekanik parametrelerden biridir.

İlgili ürüne göre IEC 60794-1-2 kapsamında çekme, ezilme, darbe, burulma, tekrarlı bükülme, sıcaklık çevrimi ve su sızdırmazlık testleri uygulanabilir.

Örneğin standart metalik olmayan havai MLT ürünlerden biri 3000 N/100 mm ezme değerine sahipken çelik zırhlı double-jacket veya DGSTA ürünler 4000–5000 N/100 mm seviyelerine çıkabilir.

Bu nedenle bütün ürün ailesi için tek bir mekanik performans değeri kullanılmamalıdır.

Çok Tüplü Havai Fiber Optik Kablo Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

İlk olarak fiber sayısı ve network kapasitesi belirlenmelidir. Daha sonra fiberlerin single-mode veya multimode tipi seçilir.

Ardından havai mekanik yapı değerlendirilmelidir. Proje metalik olmayan askı yapısı mı, LADSS mi, ADSS mi yoksa metalik zırhlı havai konstrüksiyon mu gerektiriyor sorusu netleştirilmelidir.

ADSS projelerinde direk açıklığı, kablo ağırlığı, rüzgâr, buz ve elektriksel ortam önem kazanır. Çelik zırhlı ürünlerde ise ezilme, darbe ve metalik elemanların saha şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Son olarak maksimum kurulum gerilimi, çalışma gerilimi, ezilme dayanımı, minimum bükülme yarıçapı, sıcaklık aralığı ve su sızdırmazlık değerleri ilgili ürün dokümanından doğrulanmalıdır.

Çok Tüplü Havai Fiber Kablo RFQ'sunda Neler Yer Almalıdır?

İyi hazırlanmış bir RFQ yalnızca “96 core MLT fiber optic cable” yazmamalıdır. Fiber tipi ve fiber sayısına ek olarak gerçek havai konstrüksiyon belirtilmelidir.

Proje LADSS veya ADSS istiyorsa direkler arası açıklık, çevresel yükler ve varsa enerji hattı bilgileri paylaşılmalıdır. Metalik zırhlı konstrüksiyon isteniyorsa zırh tipi ayrıca tanımlanmalıdır.

Single veya double jacket yapısı, su bloklama gereksinimi, maksimum germe kuvveti, ezilme gereksinimi ve dış kılıf beklentileri şartnameye eklenebilir.

Bunun yanında makara uzunluğu, test raporları, özel markalama, fiber renk kodu, FAT ve diğer proje dokümantasyonu RFQ aşamasında belirtilmelidir.

Çok Tüplü Fiber Optik Kablo Üreticisi Olarak ETK Kablo

ETK Kablo, İstanbul'daki üretim tesisinde telekom operatörleri, internet servis sağlayıcıları, enerji ve altyapı projeleri, EPC firmaları ve sistem entegratörleri için çok tüplü havai fiber optik kablolar üretir.

Mevcut ürün ailesinde metalik olmayan havai MLT, LADSS, double-jacket ADSS, koruge çelik bantlı havai ve çift galvanizli çelik bantlı özel konstrüksiyonlar bulunur.

ETK Kablo ayrıca merkezi tüplü, FTTH drop, dahili, dahili/harici, kanal tipi, yangına dayanıklı ve özel fiber optik kablolar üretir. Böylece proje ekipleri omurgadan son kullanıcı bağlantısına kadar farklı fiber konstrüksiyonlarını aynı üretici portföyü içinde değerlendirebilir.

Çok Tüplü Fiber Optik Kablo Fiyatı Nasıl Belirlenir?

Çok tüplü fiber optik kablo fiyatı; fiber tipi, fiber sayısı, tüp sayısı, FRP yapısı, aramid veya glass yarn miktarı, ADSS gereksinimi, single/double jacket, metalik zırh ve sipariş miktarına göre değişir.

Örneğin standart metalik olmayan havai MLT ile 22 kN seviyelerine çıkabilen double-jacket ADSS aynı mekanik konstrüksiyona sahip değildir.

Benzer şekilde koruge çelik bant veya çift galvanizli çelik bant kullanan ürünler ek metal ve kılıf katmanları nedeniyle farklı malzeme yapısına sahiptir.

Özel span gereksinimi, test dokümantasyonu, makara uzunluğu ve proje şartları da ticari teklifi etkileyebilir. Bu nedenle ETK Kablo teknik şartname ve miktarı birlikte değerlendirerek proje bazında teklif hazırlar.

Çok Tüplü Fiber Optik Kablolar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Çok tüplü fiber optik kablo nedir?

Çok tüplü fiber optik kablo, optik fiberlerin birden fazla loose tube içerisinde düzenlendiği ve tüplerin merkezi bir mukavemet elemanı çevresinde bir araya getirildiği fiber kablo mimarisidir.

MLT ne demektir?

MLT, Multi Loose Tube ifadesinin kısaltmasıdır. Kablo içindeki optik fiberlerin birden fazla gevşek tüpe dağıtıldığını ifade eder.

MLT ile SLT arasındaki fark nedir?

SLT yapıda fiberler tek merkezi loose tube içerisinde bulunur. MLT yapıda ise fiberler birden fazla tüpte organize edilir. MLT özellikle yüksek fiber kapasitesi ve tüp bazlı organizasyon gereken projelerde avantaj sağlar.

ETK çok tüplü havai fiber kablolar kaç fiber olabilir?

Mevcut havai MLT ürün ailesinde 2 ile 144 fiber arasında standart konfigürasyonlar bulunur. Daha farklı proje kapasiteleri ayrıca teknik olarak değerlendirilmelidir.

LADSS ile ADSS arasındaki fark nedir?

LADSS daha hafif all-dielectric self-supporting konstrüksiyondur. Double-jacket ADSS ise ek iç kılıf ve daha güçlü aramid yapısıyla daha yüksek mekanik yük gereksinimlerine yönelik bir tasarım sunar.

ADSS kablo kaç metre açıklık geçebilir?

Tek bir sabit span değeri yoktur. Kablo ağırlığı, gerilme, sarkma, rüzgâr, buz, sıcaklık ve havai donanım birlikte hesaplanmalıdır. Direk açıklığı ve çevresel şartlar RFQ aşamasında belirtilmelidir.

ADSS tamamen metal içermeyen kablo mudur?

Evet, gerçek ADSS konstrüksiyonunda metalik messenger veya çelik zırh kullanılmaz. Mekanik yük FRP, aramid yarn ve diğer dielektrik elemanlarla yönetilir.

Zırhlı havai MLT ile ADSS arasındaki fark nedir?

ADSS tamamen dielektrik self-supporting yapı kullanır. Zırhlı havai MLT ürün ise koruge veya galvanizli çelik bant gibi metalik mekanik koruma içerebilir. İki kablo ailesinin elektriksel ve mekanik kullanım koşulları farklıdır.

Çok tüplü fiber optik kablo fiyatını ne belirler?

Fiber tipi ve sayısı, MLT yapısı, ADSS veya diğer havai konstrüksiyon, mukavemet elemanları, zırh, kılıf sayısı, mekanik performans, sipariş miktarı ve proje dokümantasyonu fiyatı etkiler.