Enstrümantasyon Kablosu Çeşitleri | RE-2X(St) ve Endüstriyel Çözümler

Enstrümantasyon kablosu, saha cihazları ile PLC, DCS ve diğer kontrol sistemleri arasında analog veya dijital ölçüm ve kontrol sinyallerini taşır. ETK Kablo; petrol ve gaz, petrokimya, enerji, madencilik, proses endüstrileri ve altyapı projeleri için geniş bir enstrümantasyon kablosu portföyü üretir.

Ürün ailesinde genel ekran (overall screen), ayrı ekranlı PiMF/TiMF, pair ve triad yapıları bulunur. Ayrıca proje şartlarına göre PVC veya halojensiz dış kılıf, SWA veya SWB mekanik koruma ve farklı izolasyon seçenekleri değerlendirilebilir. Bu nedenle doğru kablo seçimi yalnızca ürün koduna değil, gerçek devre ve saha koşullarına dayanmalıdır.

Enstrümantasyon Kablosu Çeşitleri

Endüstriyel ölçüm sistemleri farklı elektriksel ve mekanik koşullarda çalışır. Bu nedenle ETK Kablo tek bir enstrümantasyon kablosu yapısı yerine farklı ekranlama, izolasyon, dış kılıf ve zırh kombinasyonları sunar.

RE-2X(St) Enstrümantasyon Kabloları

RE-2X(St) ailesi, ETK Kablo'nun önemli enstrümantasyon kablosu gruplarından biridir. ETK'nın standart RE-2X(St) konstrüksiyonlarında bükülü Sınıf 2 bakır iletkenler, XLPE izolasyon ve Al/PET ekran yapıları bulunur.

Ancak ürün kodunun devamındaki harfler dış kılıf ve mekanik koruma yapısını değiştirir. Bu nedenle RE-2X(St)Y, RE-2X(St)H, RE-2X(St)YSWAY ve RE-2X(St)HSWAH aynı uygulama ailesinde yer alsa da aynı fiziksel konstrüksiyona sahip değildir.

Dolayısıyla seçimde “hangi model daha iyi?” sorusundan önce projenin ne istediğini belirlemek gerekir. Örneğin korumalı bir kablo tavasında zırh gerekmeyebilir. Buna karşılık açık ve mekanik risk taşıyan bir proses güzergâhı SWA gerektirebilir.

Overall Screen ve Individual Screen Arasındaki Fark

Ekranlama, enstrümantasyon sistemlerinde önemli bir seçim kriteridir. Motorlar, sürücüler, güç kabloları ve dağıtım ekipmanları elektromanyetik gürültü oluşturabilir. Doğru ekran mimarisi, hassas sinyal devrelerini bu etkilerden korumaya yardımcı olur.

Overall screen veya genel ekran yapısı, bütün kablo çekirdeğinin çevresine ortak bir ekran yerleştirir. Bu çözüm birçok standart proses sinyal devresi için uygun bir yaklaşım sunabilir.

Buna karşılık individual screen veya ayrı ekran yapısında üretici her pair veya triad grubunu ayrı ayrı ekranlar. Böylece aynı kablo içinde bulunan farklı sinyal devreleri arasında daha güçlü elektriksel ayrım oluşur. Ayrıca bazı konstrüksiyonlar ayrı ekran ile genel ekran yapısını birlikte kullanır.

PiMF ve TiMF Enstrümantasyon Kablosu Nedir?

PiMF, pair gruplarının ayrı metalik ekranlarla çevrelendiği yapıyı ifade eder. TiMF ise aynı prensibi triad gruplarına uygular. Bu tasarımlar özellikle bir kablo içinde birden fazla hassas enstrüman devresi bulunduğunda önem kazanabilir.

Örneğin ETK Kablo'nun RE-2X(St)HSWAH PiMF/TiMF konstrüksiyonu her pair veya triad için ayrı Al/PET ekran kullanır. Buna ek olarak kablo genel ekran ve galvanizli çelik tel zırh içerir. Böylece ekranlama ihtiyacı ile mekanik koruma aynı konstrüksiyonda birleşir.

TP ve TT Yapıları Ne Anlama Gelir?

TP, iki izole iletkenin bir pair oluşturduğu bükümlü yapıyı ifade eder. TT ise üç iletkenin bir triad grubu oluşturduğu konstrüksiyondur. Proje mühendisi bu seçimi enstrüman devresinin bağlantı mimarisine göre yapmalıdır.

Bu nedenle yalnızca “12 pair enstrümantasyon kablosu” tanımı her zaman yeterli olmaz. Satın alma ekibi ayrıca ekranlama yapısını, iletken kesitini, dış kılıfı, zırhı ve diğer proje koşullarını belirtmelidir.

SWA Zırhlı Enstrümantasyon Kablosu

SWA enstrümantasyon kablosu, galvanizli çelik tel zırh sayesinde kabloya ek mekanik koruma kazandırır. Mekanik darbe, ezilme veya yüksek fiziksel risk taşıyan güzergâhlarda mühendisler SWA konstrüksiyonlarını değerlendirebilir.

Ancak SWA'nın ana görevi sinyal ekranlaması değildir. Enstrümantasyon sinyalini koruyan metalik ekran ile mekanik koruma sağlayan zırh farklı görevler üstlenir. Bu nedenle proje şartnamesi ekran ve zırh gereksinimini ayrı ayrı tanımlamalıdır.

Ayrıca her güzergâh zırh gerektirmez. Korumalı bir kontrol odası veya kapalı kablo tavasında daha hafif, zırhsız bir konstrüksiyon yeterli olabilir. Böylece proje gereksiz çap, ağırlık ve maliyetten kaçınabilir.

PVC ve Halojensiz Enstrümantasyon Kabloları

Dış kılıf seçimi, mekanik koşullar kadar projenin yangın ve malzeme gereksinimlerine de bağlıdır. PVC dış kılıflı RE-2X(St)Y gibi konstrüksiyonlar birçok endüstriyel uygulamada kullanılabilir.

Buna karşılık RE-2X(St)H ve RE-2X(St)HSWAH gibi ürünler halojensiz dış kılıf seçenekleri sunar. Bu yapı özellikle duman yoğunluğu ve korozif gaz performansının önemli olduğu kapalı veya insan yoğunluklu alanlarda avantaj sağlayabilir.

Ancak LSZH ile yangına dayanıklılık aynı kavram değildir. Halojensiz veya düşük dumanlı bir kablo, yalnızca bu özellik nedeniyle FE180, PH120 veya E30/E60/E90 devre bütünlüğü sağlamaz. Proje ekibi yangın performansını ilgili ürün standardı ve test raporuna göre ayrıca kontrol etmelidir.

Petrol ve Gaz Projelerinde Enstrümantasyon Kablosu

Petrol ve gaz tesisleri, enstrümantasyon kabloları için en detaylı teknik şartnamelerin kullanıldığı uygulamalar arasındadır. Bir rafineride basınç, sıcaklık, akış ve seviye transmitterlerinin yanı sıra kontrol vanaları, PLC, DCS, ESD ve diğer proses sistemleri aynı altyapıda çalışabilir.

Bu nedenle sektör adı tek başına doğru kabloyu belirlemez. Mühendis önce devre tipini tanımlar. Ardından pair veya triad sayısını, iletken kesitini, ekran mimarisini, dış kılıfı, zırhı, elektriksel değerleri ve yangın gereksinimlerini değerlendirir.

Ayrıca satın alma ekibi FAT, test raporları, sertifikalar ve diğer teknik doküman gereksinimlerini RFQ aşamasında belirtmelidir. Böylece üretici teknik ve ticari teklifi gerçek proje şartlarına göre hazırlayabilir.

Enstrümantasyon Kablosu Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

İlk olarak taşınacak sinyali ve devre yapısını belirlemek gerekir. Daha sonra proje ekibi pair veya triad sayısını ve iletken kesitini seçer. Ardından genel ekran veya ayrı ekran ihtiyacını değerlendirir.

Bunun yanında kablo güzergâhı da önem taşır. Mekanik risk varsa SWA veya başka bir koruma yapısı gerekebilir. Kapalı alanlarda ise halojensiz malzeme ve ilgili yangın performansı şartları öne çıkabilir.

Son olarak mühendis çalışma gerilimi, test gerilimi, iletken direnci, kapasite, sıcaklık aralığı ve bükülme yarıçapı gibi değerleri ilgili ürünün teknik föyünden kontrol etmelidir. Böylece seçim yalnızca kablo koduna değil, gerçek teknik performansa dayanır.

Enstrümantasyon Kablosu Üreticisi Olarak ETK Kablo

ETK Kablo, İstanbul'daki üretim tesisinde proses kontrolü, endüstriyel otomasyon ve ölçüm sistemleri için geniş bir enstrümantasyon kablosu ailesi üretir. Portföyde overall screen, PiMF/TiMF, TP/TT, PVC, halojensiz, SWA ve SWB dahil farklı konstrüksiyon seçenekleri bulunur.

Ayrıca ETK Kablo; sinyal, kontrol, Data/LAN, fiber optik ve diğer zayıf akım kablo ailelerini de üretir. Böylece EPC firmaları, distribütörler, pano üreticileri ve endüstriyel proje müşterileri birden fazla kablo grubunu aynı üreticiden değerlendirebilir.

Enstrümantasyon Kablosu Fiyatı Nasıl Belirlenir?

Enstrümantasyon kablosu fiyatı; bakır miktarı, iletken kesiti, pair veya triad sayısı, ekran mimarisi, izolasyon, dış kılıf, zırh ve sipariş miktarına göre değişir. Örneğin ayrı ekranlı PiMF/TiMF konstrüksiyon ile yalnızca overall screen kullanan bir ürün aynı malzeme yapısına sahip değildir.

Benzer şekilde SWA zırh veya halojensiz kılıf gibi ek konstrüksiyonlar teknik ve ticari yapıyı değiştirir. Bu nedenle ETK Kablo proje şartnamesini ve miktarı birlikte değerlendirerek teklif hazırlar.

Enstrümantasyon Kabloları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Enstrümantasyon kablosu nedir?

Enstrümantasyon kablosu, saha cihazları ile PLC, DCS ve diğer kontrol sistemleri arasında ölçüm ve kontrol sinyallerini taşıyan kablo ailesidir. Projeye göre pair veya triad yapıları ile farklı ekran, kılıf ve zırh seçenekleri kullanılabilir.

Overall screen ile PiMF arasındaki fark nedir?

Overall screen bütün kablo çekirdeğini ortak bir ekranla çevreler. PiMF yapısında ise her pair ayrı metalik ekran taşır. Böylece PiMF, aynı kablodaki farklı çiftler arasında daha güçlü elektriksel ayrım sağlar.

PiMF ile TiMF arasındaki fark nedir?

PiMF, ayrı ayrı ekranlanmış pair gruplarını ifade eder. TiMF ise aynı ekranlama yaklaşımını üç iletkenli triad gruplarına uygular.

SWA enstrümantasyon kablosu ne zaman tercih edilir?

SWA, güzergâhta ek mekanik koruma gerektiğinde değerlendirilir. Çelik tel zırh sinyal ekranının yerine geçmez; mekanik koruma ile elektriksel ekran farklı işlevlere sahiptir.

RE-2X(St)Y ile RE-2X(St)HSWAH arasındaki fark nedir?

RE-2X(St)Y, XLPE izolasyon, genel ekran ve PVC dış kılıf kullanan zırhsız bir konstrüksiyondur. RE-2X(St)HSWAH ise halojensiz iç ve dış kılıf ile galvanizli çelik tel zırh ekler. Doğru seçim proje şartlarına bağlıdır.

LSZH enstrümantasyon kablosu yangına dayanıklı mıdır?

LSZH ifadesi düşük duman ve halojensiz malzeme özelliklerini tanımlar. Tek başına FE180, PH120 veya E30/E60/E90 gibi devre bütünlüğü performanslarını ifade etmez. Bu nedenle yangın dayanımı ayrı test ve teknik verilerle doğrulanmalıdır.