EN 50288-7 Kablo: Enstrümantasyon Standardı Rehberi

EN 50288-7 kablo, endüstriyel enstrümantasyon ve kontrol sistemlerinde analog veya dijital sinyalleri taşıyan çok elemanlı metalik kablolar için önemli bir standart çerçevesidir. Ancak EN 50288-7 tek bir sabit kablo konstrüksiyonunu tarif etmez. Aynı standart kapsamında farklı iletken, pair veya triad düzeni, ekranlama, zırh, yalıtım ve dış kılıf seçenekleri bulunabilir.

Bu nedenle yalnızca “EN 50288-7 enstrümantasyon kablosu” yazmak eksiksiz bir teknik şartname oluşturmaz. Proje ekibi ayrıca iletken kesitini, pair veya triad sayısını, ekran yapısını, kapasitansı, mekanik korumayı, dış kılıfı, yangın performansını ve montaj ortamını tanımlamalıdır.

Örneğin aynı EN 50288-7 çerçevesinde zırhsız ve PVC dış kılıflı bir yapı kullanılabilir. Buna karşılık başka bir proje PiMF/TiMF bireysel ekran, genel ekran, SWA ve halojensiz dış kılıf isteyebilir. Her iki ürün de enstrümantasyon görevine hizmet eder ancak saha koşulları tamamen farklı konstrüksiyonlar gerektirir.

ETK Kablo’nun farklı yapılarını enstrümantasyon kabloları ürün grubunda inceleyebilirsiniz.

Kısa cevap: EN 50288-7, analog ve dijital sinyal iletimi için kullanılan çok elemanlı enstrümantasyon ve kontrol kablolarına yönelik bir standarttır. Bununla birlikte standart tek bir ekran, zırh, yalıtım veya dış kılıf zorunluluğu getiren tek tip bir ürün tarifi değildir. Doğru kabloyu proje devresi ve montaj koşulları belirler.

EN 50288-7 Kablo: Genel Bakış

Konu	Temel Yaklaşım
Ana kullanım	Enstrümantasyon ve kontrol sinyalleri
Sinyal tipi	Analog ve dijital
Kablo yapısı	Çok elemanlı metalik kablo
Pair / triad	Devre ihtiyacına göre seçilir
Ekranlama	Ekranlı veya ekransız yapı mümkün
Bireysel ekran	PiMF / TiMF gibi yapılar kullanılabilir
Zırh	Montaj ortamına göre eklenir
Dış kılıf	PVC veya projeye uygun halojensiz yapı
Elektriksel performans	Direnç, kapasitans ve diğer iletim değerleri önemlidir
Power cable standardı mı?	Hayır

Dolayısıyla standardı tek bir ürün kodu gibi okumamak gerekir. EN 50288-7, proje ekibine farklı konstrüksiyonların hangi performans çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.

EN 50288-7 Kablo Nedir?

EN 50288 serisi, analog ve dijital haberleşme ile kontrol uygulamalarında kullanılan çok elemanlı metalik kabloları kapsar. Serinin 7. bölümü özellikle enstrümantasyon ve kontrol kablolarına odaklanır.

Bu kablolar saha cihazları ile kontrol sistemleri arasında sinyal iletir. Örneğin aşağıdaki ekipmanlar aynı altyapının parçası olabilir:

• Basınç transmitterleri
• Akış transmitterleri
• Seviye transmitterleri
• Sıcaklık sensörleri
• RTD sistemleri
• Kontrol vanaları
• PLC sistemleri
• DCS sistemleri
• Remote I/O
• Marshalling panoları
• İzleme ve ölçüm sistemleri

Özellikle petrol ve gaz, petrokimya, enerji üretimi ve ağır sanayi tesislerinde bu tür sinyal ağları prosesin güvenilir çalışması açısından kritik rol oynar.

EN 50288-7 ve EN 50288-1 Arasındaki İlişki

EN 50288-7 tek başına değerlendirilmemelidir. Standart, EN 50288-1 içindeki genel hükümlerle birlikte çalışır.

EN 50288-1, çok elemanlı metalik kablo ailesinin ortak gereksinimlerini tanımlar. Buna karşılık EN 50288-7, enstrümantasyon ve kontrol uygulamalarına özgü bölüm olarak görev yapar.

BSI, güncel standardı BS EN 50288-7 standard sayfasında “Current, Under Review” olarak listeler. Satın alma ekipleri yeni projelerde standardın güncel durumunu resmi kaynaktan kontrol etmelidir.

“Multi-Element” Ne Anlama Gelir?

Multi-element, yani çok elemanlı yapı, aynı dış kılıf içinde birden fazla elektriksel sinyal elemanının yer alabileceğini ifade eder.

Bu elemanlar projeye göre farklı düzenler kullanabilir:

• Tek damarlar
• Bükümlü pairler
• Bükümlü triadlar
• Bireysel ekranlı pairler
• Bireysel ekranlı triadlar

Böylece tek bir kablo birden fazla bağımsız enstrümantasyon devresini aynı güzergâhta taşıyabilir. Bununla birlikte devre düzenini saha cihazlarının elektriksel bağlantısı belirlemelidir.

EN 50288-7 Tek Bir Kablo Konstrüksiyonu mudur?

Hayır. Standardın en sık yanlış anlaşılan noktalarından biri budur.

Örneğin bir EN 50288-7 konstrüksiyonu şu yapıyı taşıyabilir:

• XLPE izolasyon
• Genel Al/PET ekran
• PVC dış kılıf
• Zırhsız yapı

Başka bir konstrüksiyon ise şu katmanları kullanabilir:

• XLPE izolasyon
• Pair veya triad düzeni
• PiMF veya TiMF bireysel ekran
• Genel ekran
• Halojensiz iç kılıf
• SWA zırh
• Halojensiz dış kılıf

Sonuç olarak iki ürün aynı standart ailesine referans verirken fiziksel olarak oldukça farklı görünebilir. Bu nedenle şartnameyi yalnızca standart numarasına bırakmayın.

EN 50288-7 Kablo Hangi Sinyalleri Taşır?

Standardın kapsamı analog ve dijital sinyal iletimini içerir. Ancak gerçek kablonun elektriksel değerleri kullanılan sinyal sistemiyle uyumlu olmalıdır.

Analog Sinyaller

Analog proses enstrümantasyonu EN 50288-7 kabloların en yaygın kullanım alanlarından biridir. Örneğin 4–20 mA loop’lar, sıcaklık, basınç, akış ve seviye ölçümleri pair tabanlı enstrümantasyon kablolarını kullanabilir.

İki telli transmitter devresinde bükümlü pair doğal bir çözüm sunar. Buna karşılık üç telli RTD devresi triad yapısına ihtiyaç duyabilir.

Dijital Sinyaller

EN 50288-7 dijital sinyal iletimini de kapsar. Ancak bu durum her EN 50288-7 ürününün her dijital haberleşme protokolüne uygun olduğu anlamına gelmez.

Örneğin belirli bir dijital sistem şu değerleri ayrıca isteyebilir:

• Karakteristik empedans
• Kapasitans
• Zayıflama
• Büküm geometrisi
• Maksimum hat uzunluğu
• Belirli sonlandırma düzeni

Bu nedenle dijital bus sistemi için yalnızca standart numarasına güvenmeyin. Protokolün fiziksel katman gereksinimlerini de kontrol edin.

EN 50288-7 Kablo: Pair ve Triad Seçimi

Pair iki ilişkili iletkeni, triad ise üç ilişkili iletkeni aynı sinyal elemanı içinde bir araya getirir.

Özellik	Pair	Triad
Eleman başına iletken	2	3
Tipik uygulama	İki telli sinyal devresi	Üç telli ölçüm devresi
Örnek	4–20 mA transmitter	3 telli RTD
Bireysel ekran seçeneği	PiMF	TiMF
Seçim kriteri	Cihaz iki ilişkili iletken ister	Cihaz üç ilişkili iletken ister

Dolayısıyla pair veya triad seçimini standardın adı değil, saha cihazının bağlantı şeması belirler. Proje mühendisleri bu kararı loop diagram ve terminal yapısıyla birlikte vermelidir.

EN 50288-7 Kablo: Ekranlama Seçenekleri

EN 50288-7 çerçevesi ekranlı ve ekransız konstrüksiyonlara izin verir. Bu esneklik önemlidir çünkü her endüstriyel güzergâh aynı elektromanyetik ortamı taşımaz.

Düşük EMI seviyesinde ekransız yapı yeterli olabilir. Buna karşılık aşağıdaki ekipmanların yakınında ekranlama daha fazla önem kazanır:

• Elektrik motorları
• VFD ve frekans konvertörleri
• Transformatörler
• Şalt ekipmanları
• Güç dönüştürücüleri
• Yüksek akım taşıyan kablolar

Bu nedenle ekran seçimini standardın numarasından değil, gerçek EMC ortamından başlatın. Genel ve bireysel ekranların ayrıntılı karşılaştırmasını enstrümantasyon kablosu ekranlama rehberimizde bulabilirsiniz.

Genel Ekran Nedir?

Genel ekran, tüm kablo çekirdeğini tek bir metalik bariyer içinde çevreler. Üretici bu amaçla Al/PET folyo ve kalaylı bakır toprak teli gibi elemanları kullanabilir.

Bu yapı özellikle dış ortamdan gelen elektromanyetik girişimi azaltmaya yardımcı olur. Ayrıca tek bir ortak ekran kullandığı için sonlandırma işlemini bireysel ekranlı konstrüksiyonlara göre daha sade tutabilir.

Örneğin RE-2X(St)Y enstrümantasyon kablosu, XLPE izolasyonu genel Al/PET ekran ve PVC dış kılıfla birleştirir.

Bireysel Ekran, PiMF ve TiMF

Çok sayıda hassas devre aynı kablo içinde ilerlediğinde devreler arasındaki etkileşim önem kazanabilir. Böyle bir durumda proje ekibi her pair veya triad için ayrı metalik ekran isteyebilir.

PiMF, her pair için bireysel ekran kullanır. TiMF ise aynı yaklaşımı triadlara uygular.

Bunun yanında üretici bireysel ekranlı elemanların tamamının çevresine ikinci bir genel ekran da ekleyebilir. Böylece konstrüksiyon hem komşu devreler arasında ek ayrım hem de dış EMI kaynaklarına karşı ortak koruma sağlar.

Ancak daha fazla ekran her projede daha doğru çözüm anlamına gelmez. İlave folyo, toprak teli ve sargılar çapı, ağırlığı ve sonlandırma işini artırır.

EN 50288-7 Kablo ve Drain Wire

Folyo ekran pratik bir elektriksel bağlantı noktası ister. Bu nedenle üreticiler çoğu folyo ekranlı enstrümantasyon kablosunda kalaylı bakır toprak teli kullanır.

Bireysel ekranlı konstrüksiyonlarda her pair veya triad kendi toprak telini taşıyabilir. Ayrıca genel ekranın da ayrı bir toprak teli bulunabilir.

Bu durum özellikle büyük junction box ve marshalling panolarında terminal ve screen bar ihtiyacını etkiler. Dolayısıyla kablo seçerken saha sonlandırmasını da hesaba katın.

EN 50288-7 Kablo ve SWA / SWB Zırh

EN 50288-7 her kabloda zırh zorunlu kılmaz. Proje ekibi mekanik korumayı montaj güzergâhındaki fiziksel risklere göre seçer.

SWA, galvanizli çelik tellerle güçlü mekanik koruma sağlar. SWB ise çelik tel örgü yapısıyla farklı bir esneklik ve koruma dengesi sunar.

Mekanik riskler arasında şunlar bulunabilir:

• Darbe
• Ezilme
• Kemirgen riski
• Montaj hasarı
• Açık proses alanındaki fiziksel etkiler

Bununla birlikte çelik zırh ile enstrümantasyon ekranını aynı görevde değerlendirmeyin. Ekran EMI kontrolünü, zırh ise fiziksel korumayı hedefler.

Zırh seçimini ayrıntılı değerlendirmek için SWA ve SWB kablo farkı ile zırhlı ve zırhsız kablo farkı rehberlerini inceleyebilirsiniz.

Ekran ile Zırh Aynı Şey midir?

Özellik	Enstrümantasyon Ekranı	Mekanik Zırh
Ana amaç	EMI kontrolü	Fiziksel koruma
Tipik malzeme	Al/PET folyo, bakır örgü	Çelik tel, çelik tel örgü
Sinyal bütünlüğüne katkı	Doğrudan	Fiziksel bütünlüğü koruyarak dolaylı
Ezilme koruması	Sınırlı	Uygun tasarımda yüksek
Her projede zorunlu mu?	Hayır	Hayır

Bu ayrımı özellikle RFQ aşamasında açık tutmak gerekir. “Screened and armored” ifadesindeki iki özellik farklı teknik gereksinimleri anlatır.

EN 50288-7 Kablo Hangi Yalıtım Malzemelerini Kullanır?

Standart tek bir evrensel yalıtım malzemesini zorunlu kılmaz. Üretici ürün tasarımına ve proje gereksinimlerine göre uygun yalıtım sistemini seçer.

Endüstriyel enstrümantasyon kablolarında sık karşılaşılan malzemeler arasında PE ve XLPE yer alır. Bazı yapılarda PVC veya projeye özel başka bileşikler de kullanılabilir.

PE Yalıtım

PE güçlü elektriksel yalıtım özellikleri sunar ve düşük kapasitans hedefleyen bazı enstrümantasyon konstrüksiyonlarında avantaj sağlar.

Ancak proje yalnızca yalıtım malzemesine bakmamalıdır. Çalışma sıcaklığı, yangın performansı ve çevresel koşullar tüm kablo yapısına bağlıdır.

XLPE Yalıtım

XLPE elektriksel özelliklerle termal ve mekanik performansı bir araya getirir. Bu nedenle birçok modern endüstriyel enstrümantasyon tasarımında XLPE sıkça karşımıza çıkar.

ETK Kablo, RE-2X(St) serisindeki birçok üründe XLPE izolasyon kullanır.

EN 50288-7 Kablo: PVC mi LSZH mi?

Dış kılıf seçimi standardın numarasından bağımsız bir proje kararıdır.

PVC birçok endüstriyel uygulamada mekanik dayanım, esneklik ve ekonomik avantaj sunar. Buna karşılık düşük duman ve halojensiz malzeme isteyen projelerde LSZH yaklaşımı öne çıkar.

Örneğin RE-2X(St)Y PVC dış kılıf kullanır. Buna karşılık RE-2X(St)H XLPE izolasyonu halojensiz dış kılıfla birleştirir.

Bu nedenle “EN 50288-7 = LSZH” şeklinde bir eşitlik kurmayın. Malzeme yaklaşımını ayrıca tanımlayın. İki seçeneğin farklarını LSZH ve PVC kablo karşılaştırmamızda ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.

EN 50288-7 Kablo Alev Geciktirici midir?

Standart numarası tek başına belirli bir alev yayılımı performansını garanti etmez. Proje, gerekli yangın testini ayrıca tanımlamalıdır.

Örneğin bir üretici EN 50288-7 üretim referansını IEC 60332 serisi alev yayılımı testleriyle birlikte kullanabilir.

Dolayısıyla satın alma ekibi “EN 50288-7” ifadesini gördüğünde alev geciktiricilik testini ayrıca kontrol etmelidir.

EN 50288-7 Kablo Yangına Dayanıklı mıdır?

Otomatik olarak hayır.

Yangına dayanıklılık, belirli yangın koşullarında kablonun elektriksel fonksiyonunu korumasıyla ilgilidir. Buna karşılık EN 50288-7’nin ana odağı enstrümantasyon ve kontrol sinyali iletimidir.

Bu nedenle fire resistant, flame retardant, low smoke ve halogen-free terimlerini birbirinin yerine kullanmayın.

Aralarındaki farkları kablo yangın performansı rehberimizde ayrıntılı biçimde açıklıyoruz.

EN 50288-7 Kablo ve Gerilim Sınıfları

BSI’nin yayımladığı EN 50288-7 kapsamı 90 V, 300 V ve 500 V maksimum anma gerilimi sınıflarını içerir. Ancak üreticiler belirli ürünün çalışma gerilimini kendi teknik veri tablosunda ürün tasarımına uygun şekilde gösterir.

Bu nedenle yalnızca standart adından hareket ederek çalışma gerilimi varsaymayın. Her zaman ilgili ürünün datasheet değerini kontrol edin.

Örneğin ETK’nın bazı RE-2X(St) ürün tabloları 300/500 V çalışma gerilimi ve 2.000 V test gerilimi değerleri sunar. Nihai seçimde belirli ürün varyantının teknik tablosunu esas alın.

EN 50288-7 Bir Power Cable Standardı mıdır?

Hayır. Standart enstrümantasyon ve kontrol sistemlerindeki analog ve dijital sinyal iletimine odaklanır.

Bu nedenle bir kablonun gerilim değeri yeterli görünse bile onu genel enerji dağıtım kablosunun yerine otomatik olarak kullanmayın. Devrenin görevi ve ilgili power cable standardı ayrı değerlendirme gerektirir.

EN 50288-7 ile IEC 60502-1 Arasındaki Fark

İki standart farklı temel amaçlara hizmet eder.

EN 50288-7 çok elemanlı enstrümantasyon ve kontrol kablolarına odaklanır. IEC 60502-1 ise ekstrüde yalıtımlı güç kabloları ve belirli gerilim sınıflarındaki aksesuarları için ana referanslardan biridir.

Bazı endüstriyel ürün teknik tablolarında üretici birden fazla üretim veya test referansı gösterebilir. Ancak satın alma ekibi bu standardları birbirinin doğrudan eşdeğeri kabul etmemelidir.

Proje şartnamesi ve gerçek ürün datasheet’i hangi gereksinimlerin uygulanacağını açık biçimde göstermelidir.

İletken Sınıfı ve Kesiti Nasıl Seçilir?

Enstrümantasyon kablosunda iletken direnci sinyal devresinin elektriksel davranışını etkiler. Bu nedenle kesit seçimini yalnızca mekanik sağlamlığa göre yapmayın.

Endüstriyel uygulamalarda sık görülen kesitler arasında şunlar bulunur:

• 0,50 mm²
• 0,75 mm²
• 1,00 mm²
• 1,50 mm²
• 2,50 mm²

Ancak daha büyük kesit her zaman daha iyi değildir. Proje ekibi şu kriterleri birlikte değerlendirmelidir:

• İletken direnci
• Loop uzunluğu
• Gerilim düşümü
• Sinyal gereksinimi
• Terminal kapasitesi
• Kablo çapı
• Ağırlık
• Maliyet

ETK’nın birçok RE-2X(St) ürününde Sınıf 2 bükülü bakır iletken kullanılır.

Kapasitans Neden Önemlidir?

Karşılıklı kapasitans, enstrümantasyon kablosunun önemli elektriksel parametrelerinden biridir.

Özellikle uzun güzergâhlarda yüksek kapasitans sinyal davranışını etkileyebilir. Ayrıca intrinsically safe devreler, belirli analog sistemler ve bazı dijital haberleşme uygulamaları kapasitans için sınır koyabilir.

Bu nedenle proje mühendisi gerektiğinde şu değerleri incelemelidir:

• Mutual capacitance
• Conductor-to-screen capacitance
• Capacitance unbalance
• İletken direnci
• Endüktans

Teknik teklifleri karşılaştırırken yalnızca dış kılıf ve zırh gibi görünür özelliklere odaklanmayın.

Intrinsic Safety ve EN 50288-7

Bir EN 50288-7 kablo intrinsically safe loop’un parçası olabilir. Ancak yalnızca kablonun bu standarda uygunluğu bütün devrenin intrinsic safety şartlarını karşıladığını kanıtlamaz.

Mühendisler loop hesabında şu değerleri birlikte inceler:

• Kablo kapasitansı
• Kablo endüktansı
• İletken direnci
• Toplam güzergâh uzunluğu
• Barrier parametreleri
• Isolator parametreleri
• Saha cihazı değerleri

Dolayısıyla intrinsic safety, kablodan çok tüm elektriksel loop’un tasarım sonucudur.

Mavi Kılıf Intrinsic Safety Kanıtı mıdır?

Hayır. Bazı tesisler mavi kılıfı intrinsically safe devreleri tanımlamak için kullanır. Ancak renk yalnızca tanımlama yöntemi olarak görev yapar.

Elektriksel loop hesabı ve hazardous area tasarımı hâlâ gereklidir.

Petrol ve Gaz Projelerinde EN 50288-7 Kablo

Petrol ve gaz tesisleri EN 50288-7 enstrümantasyon kablolarının en önemli kullanım alanları arasındadır.

Tipik uygulamalar şunları içerir:

• Rafineriler
• Gaz işleme tesisleri
• Tank çiftlikleri
• Kompresör istasyonları
• Boru hattı tesisleri
• Terminaller
• Petrokimya tesisleri
• Offshore projeler

Bu ortamlar aynı projede pair veya triad, PiMF/TiMF, genel ekran, SWA, halojensiz kılıf, UV dayanımı ve kimyasal direnç gibi birçok özelliği birlikte isteyebilir.

Petrol ve gaz projesinde eksiksiz RFQ hazırlamak için enstrümantasyon kablosu şartnamesi rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Enerji Santrallerinde EN 50288-7

Enerji santralleri türbinler, jeneratörler, pompalar, transformatörler, motorlar ve şalt sistemleri çevresinde çok sayıda ölçüm ve kontrol devresi kullanır.

Bu nedenle ekranlama ve doğru güzergâh planlaması büyük önem taşır. Ancak enstrümantasyon kablosu burada da güç iletmek yerine ölçüm ve kontrol sinyallerine hizmet eder.

Endüstriyel Otomasyonda EN 50288-7

Üretim tesisleri de EN 50288-7 çerçevesindeki enstrümantasyon kablolarından yararlanabilir.

Örneğin şu devreler bu yapıları kullanabilir:

• PLC girişleri
• Remote I/O
• Proses sensörleri
• Ölçüm sistemleri
• İzleme ekipmanları
• Aktüatör geri bildirim devreleri

Böylece standardın kullanım alanı yalnızca petrol ve gaz sektörüyle sınırlı kalmaz.

Maden ve Tünel Projelerinde EN 50288-7

Madenler ve tüneller enstrümantasyon devrelerine ek mekanik ve yangın gereksinimleri getirebilir.

Örneğin proje şu özelliklerden birkaçını birlikte isteyebilir:

• SWA veya SWB
• Halojensiz dış kılıf
• Düşük duman performansı
• Alev yayılımı sınırlaması
• UV veya çevresel dayanım
• Nem ve su koruması

Ancak EN 50288-7 adı bu özelliklerin tamamını otomatik olarak sağlamaz. Şartname her ek gereksinimi ayrıca göstermelidir.

RE-2X(St) Kablo Kodları Nasıl Okunur?

Avrupa tipi enstrümantasyon kablo kodları, konstrüksiyon hakkında önemli ipuçları verir.

Örneğin RE-2X(St)Y ailesi XLPE izolasyon, genel metalik ekran ve PVC dış kılıf yaklaşımını temsil eder.

Buna karşılık RE-2X(St)YSWAY aynı temel yapıya iç kılıf ve Steel Wire Armour gibi mekanik koruma katmanları ekler.

Bu nedenle ürün kodu, standardın tek başına anlatmadığı konstrüksiyon ayrıntılarını gösterir. RE ailesindeki seçenekleri RE-2X(St) kablo karşılaştırması yazımızda yan yana görebilirsiniz.

RE-2X(St)Y ve EN 50288-7

RE-2X(St)Y, zırhsız ve genel ekranlı bir enstrümantasyon yapısına örnek oluşturur.

ETK’nın standart konstrüksiyonu şu temel katmanları kullanır:

• Sınıf 2 bükülü bakır iletken
• XLPE izolasyon
• Polyester bant
• Al/PET genel ekran
• Kalaylı bakır toprak teli
• UV dayanımlı PVC dış kılıf

Böylece kablo genel EMI koruması sunarken ağır mekanik zırh eklemez.

RE-2X(St)YSWAY ve EN 50288-7

RE-2X(St)YSWAY, mekanik riskin daha yüksek olduğu güzergâhlara yönelik başka bir konstrüksiyon örneğidir.

Bu yapı XLPE izolasyon ve genel ekranın yanında PVC iç kılıf, galvanizli çelik tel zırh ve PVC dış kılıf kullanır.

Dolayısıyla ürün aynı kabloda üç farklı görevi birleştirir: sinyal iletimi, elektromanyetik ekranlama ve mekanik koruma.

RE-2X(St)H ve RE-2X(St)HSWAH

Halojensiz malzeme isteyen projelerde RE-2X(St) ailesi farklı seçenekler sunar.

RE-2X(St)H, XLPE izolasyonu genel ekran ve halojensiz dış kılıfla birleştirir. Buna karşılık RE-2X(St)HSWAH aynı yaklaşımı iç kılıf ve SWA mekanik korumayla genişletir.

Bu nedenle proje ekipleri zırh ile kılıf malzemesini iki ayrı seçim olarak değerlendirmelidir.

EN 50288-7 ile BS 5308 Aynı Standart mıdır?

Hayır. Uluslararası petrol, gaz ve endüstriyel şartnamelerde BS 5308 terminolojisi hâlâ sıkça karşımıza çıkar. Buna karşılık EN 50288-7 Avrupa’nın çok elemanlı enstrümantasyon ve kontrol kablosu çerçevesini temsil eder.

İki referans arasında benzer konstrüksiyonlar bulunabilir. Ancak satın alma ekibi bu nedenle standartları otomatik olarak eşdeğer kabul etmemelidir.

Eski şartnamelerde PAS 5308 ifadelerine de rastlayabilirsiniz. BSI, PAS 5308-1:2009 ve PAS 5308-2:2009 dokümanlarını 3 Nisan 2024 tarihinde geri çekti. Bu nedenle yeni bir projede eski cable schedule’ı kopyalamadan önce kullanılan referansların güncel durumunu doğrulayın.

EN 50288-7 Dış Kılıf Rengini Belirler mi?

Standart bütün enstrümantasyon kabloları için tek bir zorunlu dış kılıf rengi tanımlamaz.

Proje ekipleri rengi şu amaçlarla belirleyebilir:

• Intrinsic safety devrelerini tanımlamak
• Tesis içi fonksiyon ayrımı yapmak
• Belirli müşteri standardını uygulamak
• Kablo ailelerini görsel olarak ayırmak

Dolayısıyla dış kılıf rengini RFQ’da ayrı bir madde olarak belirtin.

EN 50288-7 Damar Tanımlamasını Tek Başına Belirler mi?

Kablo elemanlarının tanımlama yöntemi konstrüksiyon ve proje gereksinimine göre değişebilir.

Örneğin proje şu yöntemlerden birini isteyebilir:

• Numara kodlama
• Renk kodlama
• Pair tanımlama
• Triad tanımlama

Bu nedenle satın alma ekibi damar ve eleman tanımlama sistemini teknik şartnamede açıkça göstermelidir.

EN 50288-7 Kablo Dış Ortamda Kullanılır mı?

Uygun konstrüksiyon dış ortamda kullanılabilir. Ancak standarda uygunluk tek başına UV, su, sıcaklık veya kimyasal dayanım anlamına gelmez.

Dış ortam projesinde şu özellikleri ayrıca kontrol edin:

• UV dayanımı
• Nem ve su davranışı
• Çalışma sıcaklığı
• Kimyasal dayanım
• Mekanik koruma
• Kılıf malzemesi

Bu nedenle gerçek ürün datasheet’i belirli saha şartlarıyla eşleşmelidir.

EN 50288-7 Kablo Doğrudan Toprağa Gömülür mü?

Bazı özel konstrüksiyonlar yeraltı güzergâhlarına hizmet edebilir. Ancak yalnızca EN 50288-7 ifadesi direct burial uygunluğunu kanıtlamaz.

Toprak altı montaj şu ek kriterleri gündeme getirir:

• Suya karşı koruma
• Ezilme dayanımı
• Darbe dayanımı
• Kemirgen riski
• Uygun mekanik zırh
• Uygun dış kılıf

Dolayısıyla direct burial ihtiyacını RFQ’da açıkça yazın ve üreticiden ilgili konstrüksiyonun uygunluğunu doğrulamasını isteyin.

EN 50288-7 Kablo Seçim Tablosu

Proje Gereksinimi	Değerlendirilecek Konstrüksiyon
İki telli enstrümantasyon devresi	Pair tabanlı kablo
Üç telli ölçüm devresi	Triad tabanlı kablo
Kontrollü EMI ortamı	Genel ekranlı yapı
Çok sayıda hassas devre	PiMF veya TiMF
Dış EMI + devreler arası ayrım	Bireysel + genel ekran
Yüksek mekanik risk	SWA veya uygun takviyeli yapı
Halojensiz malzeme şartı	Halojensiz enstrümantasyon kablosu
Dış ortam	UV ve çevresel koşullara uygun yapı
Yeraltı güzergâhı	Projeye özel zırhlı ve çevresel korumalı yapı
Intrinsic safety loop	Loop hesabıyla doğrulanan elektriksel değerlere sahip kablo
Yangında devre bütünlüğü	Özel yangına dayanıklı enstrümantasyon kablosu

EN 50288-7 Kablo Şartnamesinde Yapılan Hatalar

Yalnızca “EN 50288-7” Yazmak

Standart tek bir ürün tarifi değildir. Pair/triad, ekran, zırh, kılıf ve elektriksel değerleri ayrıca tanımlayın.

Her EN 50288-7 Kabloyu Ekranlı Sanmak

Standart ekranlı ve ekransız yapıları kapsayabilir. Gerçek konstrüksiyonu ürün datasheet’i gösterir.

Her EN 50288-7 Kabloyu Zırhlı Sanmak

Zırh proje güzergâhına bağlıdır. Korunaklı alanda zırhsız yapı daha verimli olabilir.

EN 50288-7 ile LSZH’yi Aynı Şey Sanmak

Halojensiz malzeme ayrı bir şartname maddesidir.

Alev Geciktiricilik ile Yangına Dayanıklılığı Karıştırmak

Alev yayılımı ve devre bütünlüğü farklı performans alanlarıdır.

Pair veya Triad Seçimini Saha Cihazına Bakmadan Yapmak

Önce terminal yapısını ve loop diagramını inceleyin.

PiMF/TiMF’yi Her Projede Zorunlu Tutmak

Bireysel ekran gerçek bir devre ayrımı ihtiyacını çözmelidir. Gereksiz ekran çapı ve maliyeti artırır.

SWA’yı EMI Ekranı Sanmak

Çelik tel zırh fiziksel koruma sağlar. Dedicated enstrümantasyon ekranı EMI kontrolünü üstlenir.

Kapasitansı Kontrol Etmemek

Özellikle uzun hatlarda, hassas analog devrelerde ve intrinsically safe loop’larda gerçek elektriksel değerleri inceleyin.

Eski PAS 5308 Şartnamesini Otomatik Kopyalamak

Yeni proje için standartların güncel durumunu ve müşterinin gerçek konstrüksiyon talebini kontrol edin.

EN 50288-7 RFQ’sunda Hangi Bilgiler Bulunmalı?

Eksiksiz bir teklif talebi en azından aşağıdaki bilgileri içermelidir:

• EN 50288-7 veya ilgili üretim standardı
• Pair / triad / multicore düzeni
• Eleman sayısı
• İletken sınıfı ve kesiti
• İletken direnci gereksinimi
• Yalıtım malzemesi
• Overall screen veya individual screen
• PiMF / TiMF gereksinimi
• Drain wire yapısı
• Mutual capacitance limiti
• Çalışma gerilimi
• Test gerilimi
• PVC veya halojensiz kılıf
• SWA / SWB veya başka mekanik koruma
• UV ve çevresel dayanım
• Yangın testleri
• Intrinsic safety kriterleri
• Damar veya pair tanımlama sistemi
• Dış kılıf rengi
• Makara boyları
• FAT ve test raporları
• Sertifika ve dokümantasyon gereksinimleri

Böylece üretici kabloyu tahmin etmek yerine aynı teknik temelde teklif verir. Ayrıca satın alma ekibi farklı üreticilerin tekliflerini daha sağlıklı karşılaştırabilir.

ETK Kablo EN 50288-7 Çözümleri

ETK Kablo; petrol ve gaz, petrokimya, enerji üretimi, endüstriyel otomasyon, maden, tünel ve altyapı projeleri için farklı enstrümantasyon kablosu konstrüksiyonları üretir.

Genel ekranlı ve zırhsız bir yapı isteyen projeler RE-2X(St)Y veya halojensiz alternatif olarak RE-2X(St)H ailesini değerlendirebilir.

Mekanik koruma ihtiyacı arttığında RE-2X(St)YSWAY genel ekranı SWA ve PVC kılıf sistemiyle birleştirir. Buna karşılık halojensiz ve zırhlı yapılar aynı temel enstrümantasyon görevine farklı malzeme yaklaşımıyla hizmet eder.

Daha yüksek devre ayrımı isteyen projelerde PiMF ve TiMF konstrüksiyonları her pair veya triada ayrı ekran ekleyebilir. Böylece proje ekibi ekranlama, mekanik koruma ve dış kılıf seçimlerini birbirinden bağımsız olarak tanımlar.

ETK’nın farklı RE-2X(St) seçeneklerini RE-2X(St) kablo karşılaştırması üzerinden yan yana inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

EN 50288-7 kablo nedir?

EN 50288-7 kablo, analog ve dijital sinyal iletimi için enstrümantasyon ve kontrol sistemlerinde kullanılan çok elemanlı metalik kablo ailesine yönelik standardı ifade eder.

EN 50288-7 enstrümantasyon standardı mıdır?

Evet. EN 50288 serisinin 7. bölümü enstrümantasyon ve kontrol kablolarına odaklanır.

EN 50288-7 ile EN 50288-1 arasındaki fark nedir?

EN 50288-1 genel hükümleri içerir. EN 50288-7 ise enstrümantasyon ve kontrol kablolarına yönelik bölüm olarak bu genel çerçeveyi tamamlar.

EN 50288-7 kablo pair olabilir mi?

Evet. Pair tabanlı yapılar özellikle iki telli enstrümantasyon devrelerinde yaygındır.

EN 50288-7 kablo triad olabilir mi?

Evet. Üç ilişkili iletken gerektiren ölçüm devreleri triad yapısını kullanabilir.

EN 50288-7 kablo ekranlı mıdır?

Her zaman değil. Proje ekranlı veya ekransız konstrüksiyon seçebilir.

EN 50288-7 PiMF veya TiMF olabilir mi?

Evet. Proje her pair veya triad için bireysel ekran isteyebilir.

EN 50288-7 kablo SWA olabilir mi?

Evet. Güzergâh ek mekanik koruma gerektiriyorsa üretici SWA katmanı ekleyebilir.

EN 50288-7 SWA zorunlu mu?

Hayır. Mekanik risk bulunmayan bir güzergâh zırhsız konstrüksiyon kullanabilir.

EN 50288-7 kablo LSZH midir?

Otomatik olarak hayır. Halojensiz malzeme ayrıca tanımlanmalıdır.

EN 50288-7 kablo yangına dayanıklı mıdır?

Standart numarası tek başına yangında devre bütünlüğü performansı sağlamaz. Fire-resistant uygulama ayrı konstrüksiyon ve test gerektirir.

EN 50288-7 kablo 4–20 mA için uygun mudur?

Uygun elektriksel değerlere sahip pair tabanlı konstrüksiyonlar birçok 4–20 mA loop’ta kullanılabilir.

3 telli RTD için EN 50288-7 kullanılabilir mi?

Üç telli RTD devresi için uygun triad konstrüksiyonu üç ilişkili iletkeni aynı eleman içinde tutabilir.

EN 50288-7 kablo hazardous area’da kullanılır mı?

Uygun sistem tasarımı içinde kullanılabilir. Ancak hazardous area uygunluğu kablo, gland, ekipman, koruma konsepti ve elektriksel devrenin tamamına bağlıdır.

EN 50288-7 intrinsically safe kablo mudur?

Standarda uygunluk tek başına intrinsic safety sağlamaz. Mühendisler kablo kapasitansı, endüktansı, direnci ve diğer loop parametrelerini birlikte hesaplar.

EN 50288-7 dış ortamda kullanılabilir mi?

Uygun UV, sıcaklık, nem ve çevresel dayanım özelliklerine sahip konstrüksiyonlar dış ortamda çalışabilir.

EN 50288-7 kablo toprağa gömülebilir mi?

Yalnızca yeraltı şartlarına uygun tasarlanmış konstrüksiyonlar için bu sonucu verebiliriz. Standarda uygunluk tek başına direct burial özelliği sağlamaz.

EN 50288-7 bir enerji kablosu standardı mıdır?

Hayır. Temel kapsam analog ve dijital enstrümantasyon ile kontrol sinyalleridir.

EN 50288-7 ile BS 5308 aynı mıdır?

Hayır. Benzer enstrümantasyon uygulamalarında kullanılabilen farklı standart referanslarıdır. Proje ekibi istenen gerçek konstrüksiyonu ve güncel standart durumunu kontrol etmelidir.

Sonuç: EN 50288-7 Kablo Nasıl Değerlendirilmeli?

EN 50288-7 kablo ifadesini tek bir ürün kodu veya tek bir sabit konstrüksiyon olarak değerlendirmeyin. Standart, analog ve dijital sinyal iletimi için çok elemanlı enstrümantasyon ve kontrol kablolarına teknik bir çerçeve sunar.

Öncelikle saha cihazının iki veya üç ilişkili iletken gerektirip gerektirmediğini belirleyin. Ardından pair veya triad yapısını seçin. Sonraki aşamada EMI ortamına göre genel ekran, PiMF veya TiMF ihtiyacını değerlendirin.

Mekanik risk varsa SWA veya başka uygun koruma seçeneklerine geçin. Ayrıca proje yangın ve duman açısından özel şartlar getiriyorsa PVC veya halojensiz dış kılıf kararını ayrı verin.

Son olarak iletken direnci, kapasitans, çalışma gerilimi, sıcaklık, UV, nem, kimyasal ortam, intrinsic safety ve gerekli yangın testlerini gerçek ürün datasheet’i üzerinden doğrulayın.

Böylece EN 50288-7 standardını yalnızca bir satın alma etiketi olarak değil, gerçek saha devresini doğru kablo konstrüksiyonuyla eşleştiren bir mühendislik çerçevesi olarak kullanabilirsiniz.