Demiryolu Fiber Optik Kablo: Metro ve Raylı Sistem Seçim Rehberi

Demiryolu fiber optik kablo, istasyonları, kontrol merkezlerini, sinyalizasyon noktalarını, CCTV sistemlerini, SCADA ağlarını, yolcu bilgilendirme sistemlerini ve diğer dijital hizmetleri birbirine bağlayan haberleşme omurgasının önemli bir parçasıdır.

Ancak demiryolu ve metro güzergâhlarının tamamı aynı çevresel koşullara sahip değildir. Korunaklı bir istasyon içindeki kablo ile hat kenarında, tünelde, köprü üzerinde veya doğrudan toprak altında çalışan kablo farklı konstrüksiyonlara ihtiyaç duyabilir.

Bu nedenle proje ekibi yalnızca fiber sayısını seçmemelidir. Fiber tipi, loose tube mimarisi, su bloklama sistemi, mekanik koruma, dış kılıf, yangın performansı ve montaj yöntemi de ayrı ayrı tanımlanmalıdır.

Elektrikli demiryolları bir başka önemli kriter oluşturur. Cam optik fiber elektromanyetik girişimden etkilenmez ve elektrik akımı taşımaz. Buna karşılık çelik bant, SWA veya metalik taşıyıcı içeren komple kablo elektriksel olarak tamamen dielektrik değildir.

Dolayısıyla cer gücü veya yüksek gerilim altyapısına yakın belirli güzergâhlarda metalik olmayan ve tamamen dielektrik fiber konstrüksiyonlar avantaj sağlayabilir.

ETK Kablo; metro, demiryolu, tünel, istasyon ve diğer kritik ulaşım altyapıları için farklı fiber optik kablo çözümleri üretir.

Kısa cevap: Korunaklı demiryolu kanallarında kompakt kanal tipi kabloları, doğrudan gömme veya yüksek mekanik risk bulunan güzergâhlarda uygun zırhlı yapıları, elektriksel izolasyon gereken alanlarda tamamen dielektrik tasarımları, tünel ve istasyonlarda ise projeye uygun halojensiz veya yangına dayanıklı fiber kabloları değerlendirin. Uzun omurga hatlarında G.652.D ve uygun G.657 single mode fiberler güçlü seçeneklerdir.

Demiryolu Fiber Optik Kablo: Hızlı Seçim Tablosu

Demiryolu Ortamı	Değerlendirilecek Kablo Yapısı	Temel Gereksinim
Hat kenarı kanal	Kanal tipi fiber optik kablo	Su bloklama, kompakt çap, çekme veya üfleme
Doğrudan gömme	Uygun mekanik korumalı fiber kablo	Ezilme, darbe, nem ve kemirgen koruması
Demiryolu tüneli	LSZH / projeye göre yangına dayanıklı fiber	Duman, halojen, alev yayılımı ve gerekirse devre bütünlüğü
Metro istasyonu	Dahili veya dahili/harici halojensiz kablo	Yangın performansı ve kablo yönetimi
Elektrikli demiryolu	Tamamen dielektrik / metalik olmayan yapı	Elektriksel izolasyon
Yüksek mekanik risk	Koruge çelik bant veya SWA	Ezilme, darbe ve kemirgen riski
Havai güzergâh	ADSS veya uygun havai fiber	Çekme, açıklık, rüzgâr, buz ve UV
Yüksek fiber sayılı omurga	Multi loose tube	Fiber organizasyonu ve branşman yönetimi
Gelecekte genişleyecek koridor	Microduct sistemi	Yeni fiber kapasitesini sonradan ekleyebilme

Bu tablo tek bir “demiryolu kablosu” konstrüksiyonunun bütün raylı sistem güzergâhını karşılamayacağını gösterir.

Demiryolu Fiber Optik Kablo Nedir?

Demiryolu fiber optik kablo, raylı sistemlerde yüksek kapasiteli optik haberleşme sağlayan ve montaj ortamına göre özel mekanik, çevresel veya yangın özellikleri taşıyabilen fiber kablodur.

Bu kablolar istasyonlardan hat kenarı ekipmanlarına kadar çok sayıda sistemi ortak bir optik altyapı üzerinden birbirine bağlayabilir.

Fiberin başlıca avantajları şunlardır:

• Yüksek iletim kapasitesi
• Uzun bağlantı mesafesi
• Düşük optik zayıflama
• Elektromanyetik girişime karşı optik bağışıklık
• Dielektrik fiber sayesinde elektriksel izolasyon
• Çok sayıda hizmeti aynı fiziksel omurgada taşıyabilme
• Yedek fiberlerle gelecekte kapasite artırabilme
• Ring ve yedekli ağ mimarilerini destekleme

Ayrıca demiryolu koridorları onlarca veya yüzlerce kilometre boyunca devam edebilir. Uygun single mode fiber ve optik ekipman, bu uzun güzergâhlarda güçlü bir haberleşme altyapısı sağlar.

Demiryolu Fiber Optik Kablo Nerelerde Kullanılır?

Tek bir fiber omurga farklı demiryolu hizmetlerini taşıyabilir.

Tipik uygulamalar şunlardır:

• Sinyalizasyon haberleşme ağları
• Merkezi trafik kontrol sistemleri
• SCADA ağları
• CCTV sistemleri
• Yolcu bilgilendirme sistemleri
• Anons sistemi ağ altyapısı
• İstasyon LAN ağları
• Radyo sistemi omurgası
• Acil durum haberleşmesi
• Biletleme sistemleri
• Geçiş kontrol sistemleri
• Operasyonel telefon altyapısı
• Ekipman izleme sistemleri
• Bakım ağları

Bununla birlikte fiber kablonun kendisi bağlı sinyalizasyon sisteminin fonksiyonel güvenlik seviyesini belirlemez.

Bu nedenle güvenlik açısından kritik uygulamalarda sistem entegratörünün yedeklilik, aktif ekipman ve demiryolu güvenlik gereksinimlerini ayrıca uygulayın.

Bakır ve fiber dahil genel raylı sistem kablolama mimarisini demiryolu kabloları rehberimizde inceleyebilirsiniz.

Omurga Ağı ile İstasyon Fiber Ağı Arasındaki Fark

Her fiber güzergâhı aynı ağ görevini üstlenmez.

Ana demiryolu omurgası şu noktaları birbirine bağlayabilir:

• İstasyonlar
• Kontrol merkezleri
• Telekom odaları
• Hat kenarı kabinetleri
• Depolar
• Bakım tesisleri

Buna karşılık yerel istasyon fiberi aynı bina veya peron bölgesindeki yakın ekipmanları birbirine bağlayabilir.

Bu nedenle omurga bağlantılarında single mode fiber, yedek kapasite ve fiziksel yedeklilik daha fazla önem kazanır.

İstasyon içindeki kısa bağlantılarda ise yangın performansı, küçük dış çap, kablo tavası yönetimi ve kolay sonlandırma öne çıkabilir.

Demiryolu Fiber Optik Kablo: Hat Kenarı Güzergâhları

Hat kenarı kabloları zorlu çevresel koşullarla karşılaşabilir.

Örneğin güzergâh şu etkilere açık olabilir:

• Yağmur
• Yer altı suyu
• UV radyasyonu
• Sıcaklık değişimi
• Kemirgenler
• Darbe
• İnşaat faaliyetleri
• Titreşim
• Endüstriyel kirlenme

Bu nedenle dış ortam kablosunu yalnızca fiber sayısına göre seçmeyin.

PE veya HDPE dış kılıf, su bloklama ve mekanik takviye gibi özellikleri gerçek güzergâh şartlarıyla birlikte değerlendirin.

Kanal Tipi Demiryolu Fiber Optik Kablo

Koruyucu kanal, demiryolu boyunca fiber döşemenin en yaygın yöntemlerinden biridir.

Uygun kanal tipi fiber şu yapılardan birini kullanabilir:

• Central loose tube
• Multi loose tube
• Jel dolgulu su bloklama
• Kuru su bloklama
• Metalik olmayan mukavemet elemanları
• PE veya HDPE dış kılıf

Kanalın kendisi kabloya önemli seviyede fiziksel koruma sağlayabilir.

Dolayısıyla her kanal güzergâhında ağır çelik zırh kullanmak gerekmez.

Ayrıca kompakt metalik olmayan yapı kablo ağırlığını azaltabilir ve uzun güzergâhlarda çekme veya üfleme işlemini kolaylaştırabilir.

ETK’nın bu alandaki seçeneklerini kanal tipi fiber optik kablo ailesinde inceleyebilirsiniz.

Doğrudan Gömme Demiryolu Fiber Kablosu

Kabloyu koruyucu kanal olmadan doğrudan toprağa yerleştiriyorsanız mekanik ve çevresel tasarım daha kritik hale gelir.

Proje şu özellikleri isteyebilir:

• Boyuna su bloklama
• Radyal nem koruması
• Kemirgen dayanımı
• Darbe dayanımı
• Ezilme dayanımı
• Dayanıklı dış kılıf
• Metalik veya metalik olmayan mekanik takviye

Ancak siyah PE dış kılıf görmek kablonun doğrudan gömmeye uygun olduğunu kanıtlamaz.

Komple ürünün mekanik ve su performansını kontrol edin.

Detaylı seçim için doğrudan gömme fiber kablo rehberimizi kullanabilirsiniz.

Koruge Çelik Bant Demiryolu Fiber Kablolarında Ne Sağlar?

Koruge çelik bant, kablo çekirdeğinin çevresinde kompakt metalik koruma oluşturur.

Bu yapı özellikle şu risklere karşı avantaj sağlayabilir:

• Kemirgen hasarı
• Radyal mekanik baskı
• Darbe
• Ezilme

Ayrıca koruge çelik bant, uygun konstrüksiyonda SWA’ya göre daha kompakt ve hafif bir metalik koruma çözümü sağlayabilir.

Bu nedenle kanal, trough veya yarı korunaklı hat kenarı güzergâhlarında güçlü bir seçenek oluşturabilir.

Ancak gerçek kararı ürünün çekme, ezilme ve darbe değerlerine göre verin.

SWA Demiryolu Fiber Optik Kablo Ne Zaman Kullanılır?

SWA, çelik tellerden oluşan daha ağır bir mekanik koruma yapısıdır.

Özellikle şu koşullarda SWA değerlendirilebilir:

• Yüksek çekme yükü
• Ağır mekanik kullanım
• Ezilme riski
• Darbe riski
• Açık ve korumasız saha güzergâhları

Buna karşılık SWA kablonun çapını ve ağırlığını artırır. Minimum bükülme yarıçapı da büyüyebilir.

Bu nedenle yalnızca kablo demiryolunda kullanılacağı için SWA seçmeyin.

SWA’nın yapı ve seçim kriterlerini SWA fiber optik kablo rehberimizde ayrıntılı inceleyebilirsiniz.

Koruge Çelik Bant mı SWA mı?

Kriter	Koruge Çelik Bant	SWA
Radyal koruma	Güçlü	Güçlü
Kemirgen riski	Güçlü koruma sağlayabilir	Güçlü koruma sağlayabilir
Çekme takviyesi	Yapıya bağlı	Uygun konstrüksiyonda daha yüksek olabilir
Kablo ağırlığı	Genellikle daha düşük	Genellikle daha yüksek
Dış çap	Daha kompakt olabilir	Genellikle daha büyük
Tipik seçim	Kompakt mekanik koruma	Ağır mekanik / çekme koşulları

Dolayısıyla en ağır zırhı otomatik olarak en iyi çözüm kabul etmeyin.

Gerçek mekanik yük hangi koruma sisteminin daha uygun olduğunu belirlemelidir.

Elektrikli Demiryollarında Metalik Olmayan Fiber Kablo

Metalik olmayan fiber kablolar cam iplik, aramid ve FRP gibi dielektrik elemanlarla mekanik takviye sağlayabilir.

Bu malzemeler kablo boyunca sürekli metalik iletken oluşturmaz.

Bu nedenle tamamen dielektrik konstrüksiyonlar şu alanlarda avantaj sağlayabilir:

• Cer gücü sistemlerinin yakınında
• Elektrikli demiryolu koridorlarında
• Trafo merkezleri çevresinde
• Yüksek gerilim ekipmanlarına yakın güzergâhlarda
• Metalik kablo elemanlarının istenmediği projelerde

Ancak metal içermemesi kablonun otomatik olarak yeterli mekanik performans taşıdığı anlamına gelmez.

Çekme, ezilme, darbe ve kemirgen performansını yine teknik değerlerle doğrulayın.

ETK’nın ilgili konstrüksiyonlarını metalik olmayan fiber optik kablo ailesinde inceleyebilirsiniz.

Fiber Optik Kablo Demiryolu EMI Ortamından Etkilenir mi?

Cam fiber içindeki optik sinyal, bakır sinyalde olduğu gibi elektromanyetik girişimden etkilenmez.

Bu özellik cer sistemleri, motorlar, transformatörler ve yüksek güçlü elektrik ekipmanlarının bulunduğu demiryolu altyapılarında önemli avantaj sağlar.

Ancak komple fiber kablo şu metalik elemanlardan bazılarını içerebilir:

• Koruge çelik bant
• SWA
• Metalik taşıyıcı tel
• Hibrit kablolardaki bakır iletkenler

Dolayısıyla “fiber optik” ifadesinden otomatik olarak “tamamen dielektrik kablo” sonucu çıkarmayın.

Demiryolu Fiber Optik Kablo: Tünel ve Metro Yangın Gereksinimleri

Tüneller raylı sistemlerde en zorlu kablo ortamlarından birini oluşturur.

Optik performansın yanında proje şu özelliklere önem verebilir:

• Düşük duman
• Halojensiz malzeme
• Düşük korozif gaz oluşumu
• Sınırlı alev yayılımı
• CPR yangına tepki sınıfı
• Gerekliyse yangında haberleşme sürekliliği

Bu nedenle standart siyah PE dış ortam kablosunu tünel içine otomatik olarak devam ettirmeyin.

Tünel bölümünün yangın şartnamesini ayrıca değerlendirin.

LSZH Fiber Kablo Metro ve İstasyonlarda Neden Önemlidir?

Halojensiz ve düşük dumanlı malzemeler kapalı raylı sistem alanlarında önemli avantaj sağlayabilir.

Örneğin şu alanlarda LSZH gereksinimi öne çıkabilir:

• Metro tünelleri
• İstasyonlar
• Yer altı teknik odaları
• Kaçış güzergâhları
• Ekipman odaları
• Kontrol merkezleri

Uygun halojensiz konstrüksiyonlar yangında korozif halojen içeren yanma ürünlerini sınırlandırmaya yardımcı olur.

Ayrıca düşük duman performansı ilgili test koşullarında görüş kaybını azaltmayı hedefler.

Ancak LSZH ifadesi yangına dayanıklı devre bütünlüğü anlamına gelmez.

Bu ayrımı LSZH ve PVC kablo farkı rehberimizde ayrıntılı inceleyebilirsiniz.

Alev Geciktirici ve Yangına Dayanıklı Fiber Aynı mıdır?

Hayır.

Alev geciktirici kablo, tanımlı test koşullarında alev yayılımını sınırlandırmayı amaçlar.

Yangına dayanıklı fiber kablo ise ilgili test süresince optik devre fonksiyonunu korumaya yönelik özel bir konstrüksiyon kullanır.

Dolayısıyla güçlü LSZH ve alev geciktirici performansı bulunan bir kablo, uzun süreli yangın maruziyetinde veri iletimini otomatik olarak sürdüremez.

Yangına Dayanıklı Fiber Ne Zaman Gerekebilir?

Projenin yangın stratejisine göre seçilmiş kritik haberleşme sistemlerinin acil durumda çalışmaya devam etmesi gerekebilir.

Örneğin:

• Acil durum haberleşme ağları
• Kritik CCTV omurgaları
• Operasyonel haberleşme
• Acil kontrol ağları
• Can güvenliğiyle ilişkili iletişim sistemleri

Ancak her raylı sistem fiber hattına FE180 veya PH sınıfı uygulamayın.

Devre bütünlüğü gereksinimini projenin yangın mühendisliği ve sistem şartnamesi belirlemelidir.

ETK’nın bu alandaki ürünlerini yangına dayanıklı fiber optik kablo ailesinde inceleyebilirsiniz.

FE180 ve PH120 Fiber Kablo Ne Anlama Gelir?

FE180 ve PH120 aynı performansı ifade etmez.

FE180, ilgili yangın testi altında devre bütünlüğünü belirli test süresi boyunca değerlendiren bir performans tanımıdır.

PH120 ise ilgili test yönteminde yangın sırasında mekanik şok etkisini de içeren ayrı bir devre bütünlüğü performansıdır.

Bu nedenle şartnamede şu kavramları ayrı ayrı yazın:

• Yangına tepki
• Alev yayılımı
• Duman performansı
• Halojen performansı
• Yangında devre bütünlüğü
• Yangın + mekanik şok altında devre bütünlüğü

Böylece üretici tam olarak hangi test performansının gerektiğini değerlendirebilir.

B2ca ile FE180 Aynı Şey midir?

Hayır.

B2ca, CPR kapsamında yangına tepki sınıflandırmasıdır.

Bu sınıflandırma ısı açığa çıkması ve alev yayılımı gibi yangına tepki parametrelerini değerlendirir. Ek sınıflar duman, yanan damlacık ve asitlik performansını da tanımlar.

FE180 ise yangında devre bütünlüğüyle ilgilidir.

Dolayısıyla B2ca sınıfındaki kablo otomatik olarak FE180 değildir. Aynı şekilde FE180 konstrüksiyon da ayrıca test edilip beyan edilmediği sürece belirli bir CPR sınıfına sahip kabul edilmemelidir.

EN 45545 Sabit Demiryolu Fiber Altyapısına Otomatik Uygulanır mı?

Hayır.

EN 45545 serisi esas olarak demiryolu araçlarındaki yangından korunma gereksinimlerine odaklanır.

İstasyon, tünel, hat kenarı bina ve diğer sabit altyapı bölümlerinde farklı yapı ve proje gereksinimleri geçerli olabilir.

Bu nedenle araç üstü kablo şartını sabit fiber altyapıya kapsam kontrolü yapmadan uygulamayın.

Demiryolu Fiber Optik Kablo: Single Mode Fiber Seçimi

Uzun demiryolu ve metro omurgalarında single mode fiber çoğu zaman güçlü başlangıç noktasıdır.

Yaygın seçenekler şunlardır:

• G.652.D
• G.657.A1
• G.657.A2

G.652.D uzun mesafeli telekom ve altyapı ağlarında yaygın kullanılır.

Buna karşılık G.657.A1 ve G.657.A2, daha iyi makro bükülme performansı sayesinde kompakt kabinet, ek kutusu ve istasyon içi güzergâhlarda ek avantaj sağlayabilir.

Ancak G.657.A2’yi yalnızca daha yeni olduğu için seçmeyin.

Optik ağ uyumluluğunu, ek performansını, müşteri şartnamesini ve güzergâh koşullarını birlikte değerlendirin.

Multimode Fiber Demiryollarında Kullanılabilir mi?

Evet.

OM3, OM4 veya başka uygun multimode fiberler kısa yerel bağlantılarda kullanılabilir.

Örneğin:

• İstasyon içi ağlar
• Kontrol odaları
• Depolar
• Ekipman binaları

multimode için uygun kullanım alanları oluşturabilir.

Ancak uzun demiryolu koridorlarında single mode fiber çok daha yüksek mesafe esnekliği sağlar.

Dolayısıyla proje yerel multimode bağlantıları single mode ana omurgayla birlikte kullanabilir.

Demiryolu Fiber Optik Kablo: Fiber Sayısı Nasıl Belirlenir?

Fiber sayısını yalnızca bugünkü devre sayısına göre hesaplamayın.

Yaygın kapasite seçenekleri şunlardır:

• 12 fiber
• 24 fiber
• 48 fiber
• 96 fiber
• 144 fiber
• 288 fiber
• Projeye özel daha yüksek sayılar

Doğru sayıyı belirlerken şu kriterleri birlikte değerlendirin:

• Aktif ağ hizmetleri
• Yedek fiberler
• Gelecekteki genişleme
• Branşman noktaları
• İstasyon sayısı
• Fiziksel ağ yedekliliği
• Bakım stratejisi

Daha fazla fiber, tek başına daha yüksek veri hızı sağlamaz.

Fiber sayısı fiziksel optik yolların sayısını artırır. Gerçek kapasiteyi optik alıcı-vericiler, Ethernet teknolojisi, dalga boyları ve ağ topolojisi belirler.

12 ve 24 Fiber Nerelerde Kullanılır?

Düşük ve orta fiber sayıları şu alanlarda yeterli olabilir:

• Yerel istasyon bağlantıları
• Hat kenarı kabinetleri
• CCTV branşmanları
• Küçük sinyalizasyon noktaları
• Depo bağlantıları

Örneğin 24 fiber, aktif bağlantıların yanında gelecekteki ihtiyaçlar için yedek kapasite bırakabilir.

48 ve 96 Fiber Omurga

Birden fazla istasyon ve sistemin aynı noktada birleştiği güzergâhlarda 48 veya 96 fiber güçlü bir denge sağlayabilir.

Bu seviyeler metro dağıtımı, bölgesel demiryolu omurgası, istasyon toplama noktaları ve operasyonel telekom ağlarında değerlendirilebilir.

144 ve 288 Fiber Ağlar

Çok sayıda sistemin ortak koridor kullandığı büyük ağlarda yüksek fiber sayıları avantaj sağlayabilir.

Ayrı fiber grupları şu hizmetlere ayrılabilir:

• Demiryolu operasyonları
• Telekomünikasyon
• Güvenlik
• Ticari hizmetler
• Gelecekteki sistemler
• Dark fiber kapasitesi

Ancak tek yüksek kapasiteli kablo birçok sistemi aynı fiziksel arıza noktasında toplar.

Bu nedenle yüksek fiber sayısını fiziksel güzergâh yedekliliğiyle karıştırmayın.

Central Loose Tube mu Multi Loose Tube mu?

Central loose tube yapıda optik fiberler tek ana tüp içinde bulunur.

Bu mimari şu avantajları sağlayabilir:

• Kompakt kablo çapı
• Daha sade konstrüksiyon
• Düşük ve orta fiber sayılarında verimli organizasyon
• Yerel demiryolu dağıtımında pratik yapı

Multi loose tube yapıda ise fiberler birkaç PBT tüpe ayrılır ve üretici bu tüpleri merkezi mukavemet elemanının çevresinde büker.

Bu yaklaşım daha yüksek fiber sayılarında organizasyonu kolaylaştırır.

Ayrıca proje farklı tüpleri ayrı istasyonlara, ağ hizmetlerine veya gelecekteki branşmanlara ayırabilir.

Bu nedenle 96, 144 ve 288 fiber gibi yüksek kapasiteli omurgalarda multi loose tube giderek daha avantajlı hale gelebilir.

Fiber mimarilerinin genel karşılaştırması için fiber optik kablo çeşitleri rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Dry-Core ve Jel Dolgulu Demiryolu Fiber Kablosu

Dış ortam kabloları boyuna su ilerlemesine karşı koruma ister.

Üreticiler şu yöntemleri kullanabilir:

• Tiksotropik jel
• Su ile şişen iplik
• Su ile şişen bant
• Kuru tüp teknolojisi
• Kombine kuru / jel sistemleri

Dry-core yapı saha hazırlığını daha temiz hale getirebilir.

Buna karşılık jel dolgulu loose tube sistemi uzun süredir kullanılan etkili bir su kontrol yöntemidir.

Ancak dry-core ifadesi otomatik olarak tamamen jelsiz kablo anlamına gelmez.

Örneğin tüpler jel içerirken tüpler arasındaki kablo çekirdeği kuru olabilir.

Su Bloklama Neden Demiryolu Güzergâhında Kritiktir?

Hat kenarı kanalları ve yer altı odaları uzun süre nemli kalabilir.

Kablonun içine giren su boyuna ilerlerse uzun bir kablo bölümünü etkileyebilir.

Bu nedenle şartname yalnızca “su geçirmez kablo” gibi genel bir ifade kullanmamalıdır.

Bunun yerine bitmiş kablo için gerekli su penetrasyon performansını tanımlayın.

Ölçülebilir test sonucu, genel pazarlama teriminden daha güçlü bir seçim kriteri oluşturur.

Microduct Demiryolu Fiber Altyapısında Kullanılır mı?

Evet.

Korunaklı demiryolu koridorunda microduct sistemi gelecekte kapasite artırmak için güçlü bir strateji sağlayabilir.

Operatör ilk inşaat sırasında birkaç bağımsız microduct yerleştirebilir ve yalnızca gereken kanalları fiberle doldurabilir.

Daha sonra boş kanallara yeni kablolar ekleyebilir.

Bu yaklaşım şu gelecekteki ihtiyaçları destekleyebilir:

• Yeni istasyonlar
• Ek CCTV sistemleri
• 5G altyapısı
• Yeni operasyonel ağlar
• Ticari telekom hizmetleri
• Sinyalizasyon modernizasyonu

Böylece pahalı demiryolu inşaat altyapısı uzun süre yeni fiber kapasitesini destekleyebilir.

Metro İstasyonlarında Fiber Kablo Nasıl Seçilir?

Metro istasyonu açık hat kenarı güzergâhından farklı bir ortam oluşturur.

Kablo şu alanlardan geçebilir:

• Yolcu alanları
• Teknik odalar
• Şaftlar
• Peronlar
• Kablo tavaları
• Tüneller

Bu alanlarda ağır mekanik zırhtan çok yangın performansı, duman, halojen içeriği ve düzgün kablo yönetimi önem kazanabilir.

Dolayısıyla uygun dahili veya dahili/harici halojensiz fiber kablo daha verimli çözüm sunabilir.

Köprü ve Viyadüklerde Fiber Kablo

Köprü ve viyadük güzergâhları kabloyu farklı çevresel etkilere açık bırakır:

• UV
• Rüzgâr
• Sıcaklık değişimi
• Titreşim
• Yapısal hareket
• Mekanik darbe

Bu nedenle kablo tasarımı kadar montaj yöntemi de önemlidir.

Projeye göre koruyucu tava, kanal veya uygun havai konstrüksiyon değerlendirin.

ADSS Demiryolu Güzergâhında Kullanılır mı?

Evet. Uygun havai güzergâhlarda ADSS tamamen dielektrik ve kendinden taşıyıcılı fiber bağlantı sağlayabilir.

ADSS metalik taşıyıcı yerine dielektrik mukavemet elemanları kullanır.

Bu nedenle şu avantajları sağlayabilir:

• Elektriksel izolasyon
• Kendinden taşıyıcılı havai montaj
• Dış ortam UV dayanımı
• Uzunlamasına optik bağlantı

Ancak her ADSS aynı güzergâha uygun değildir.

Açıklık mesafesi, sehim, rüzgâr, buz ve maksimum çalışma çekme kuvvetini proje bazında hesaplayın.

Havai tasarımın ayrıntıları için ADSS kablo seçim rehberimizi kullanabilirsiniz.

Hibrit Fiber Kablo Demiryollarında Kullanılır mı?

Bazı raylı sistem uygulamaları optik fiber ve bakır iletkenleri tek konstrüksiyon içinde isteyebilir.

Hibrit kablo aynı güzergâhta şu işlevleri bir araya getirebilir:

• Optik haberleşme
• Düşük gerilimli enerji
• Kontrol devreleri
• Yardımcı elektrik bağlantıları

Bu yaklaşım bazı güzergâhlarda ayrı kablo sayısını azaltabilir.

Ancak bakır iletken eklediğiniz anda komple yapı tamamen dielektrik özelliğini kaybeder.

Dolayısıyla gerilim, topraklama ve elektriksel güvenlik gereksinimlerini ayrıca değerlendirin.

Ağ Yedekliliği: Yedek Fiber ile Yedek Güzergâh Aynı Şey Değildir

Demiryolu ağları yüksek kullanılabilirlik isteyebilir.

Tek kablonun içinde çok sayıda yedek fiber bırakmak kapasite yedekliliği sağlar.

Ancak kazı hasarı veya komple kablo kopması durumunda bütün bu fiberler aynı anda kaybedilebilir.

Gerçek fiziksel dayanıklılık şu yöntemleri gerektirebilir:

• İki ayrı kablo
• Ayrı kanallar
• Hattın iki farklı tarafında güzergâh
• Coğrafi olarak ayrılmış rotalar
• Ring topolojisi

Dolayısıyla fiber sayısı yedekliliği ile güzergâh yedekliliğini birbirine karıştırmayın.

Metro Ağlarında Ring Topolojisi

Ring mimarileri dağıtılmış raylı sistem ağlarında avantaj sağlayabilir.

Uygun aktif ağ tasarımında bir fiber güzergâhı kesildiğinde trafik diğer yönden taşınabilir.

Ancak bu davranış kullanılan Ethernet, MPLS, SDH veya başka aktif ağ protokolüne bağlıdır.

Bu nedenle fiziksel fiber güzergâhını planlanan ağ yedeklilik mimarisiyle uyumlu tasarlayın.

Mid-Span Access Neden Önemlidir?

Uzun demiryolu fiber kabloları son noktaya ulaşmadan önce çok sayıda istasyon veya saha kabinetinin yanından geçebilir.

Mid-span access yöntemi teknisyenin kabloyu belirli bir noktada açarak seçilmiş fiberlere veya loose tube’lara erişmesini sağlar.

Böylece bütün fiberleri kesmek gerekmez.

Bu özellik özellikle şu yapılarda avantaj sağlayabilir:

• Metro ağları
• Ardışık istasyon güzergâhları
• Uzun demiryolu koridorları
• Multi loose tube omurgalar

Dolayısıyla tüp organizasyonu gelecekteki bakım ve branşman işçiliğini de etkiler.

Kemirgen Koruması Nasıl Sağlanır?

Kemirgenler dış ortam, yer altı ve yarı korunaklı demiryolu güzergâhlarında fiber kablolara zarar verebilir.

Projeye göre şu koruma yöntemlerini değerlendirebilirsiniz:

• Koruge çelik bant
• SWA
• Cam iplik
• Projeye özel metalik olmayan mekanik takviye

Ancak her yöntem ağırlık, çap ve mekanik koruma açısından farklı davranır.

Bu nedenle kemirgen riskini su bloklama veya çekme dayanımıyla aynı gereksinim olarak yazmayın.

Sıcaklık Aralığı Neden Önemlidir?

Bir demiryolu fiber kablosu tek güzergâhta çok farklı sıcaklık koşulları yaşayabilir.

Örneğin kablo klimalı bir istasyondan çıkıp dış ortam kanalına ve ardından açık köprü bölümüne geçebilir.

Bu nedenle şu değerleri ayrı kontrol edin:

• Taşıma sıcaklığı
• Depolama sıcaklığı
• Montaj sıcaklığı
• Çalışma sıcaklığı

Ayrıca sıcaklık çevrimi sırasında optik zayıflamanın veya fiber geriniminin kabul edilemez seviyeye çıkmaması gerekir.

Demiryolu Fiber Optik Kablo Standartları ve IEC 60794

IEC 60794 ailesi fiber optik kablolar için önemli mekanik ve çevresel test çerçevelerinden biridir.

Özellikle IEC 60794-3:2022, dış ortam iletişim kablolarını kapsar ve kanal, doğrudan gömme ve havai fiber optik kablolar için gereksinimler içerir.

Demiryolu şartnamesi kablo yapısına göre şu performansları kontrol edebilir:

• Çekme
• Ezilme
• Darbe
• Bükülme
• Burulma
• Sıcaklık çevrimi
• Su penetrasyonu

Ancak IEC 60794 tek başına bütün demiryolu proje gereksinimlerini tanımlamaz.

İşletmeci şartnamesi, yangın gereksinimleri ve montaj ortamı ayrıca değerlendirilmelidir.

Montaj Çekme Kuvveti Neden Önemlidir?

Uzun raylı sistem güzergâhlarında kablo uzun mesafeler boyunca çekilebilir veya üflenebilir.

Aşırı çekme kuvveti şu sorunlara yol açabilir:

• Fiber gerinimi
• Loose tube deformasyonu
• Kalıcı optik kayıp
• Kablo yapısında mekanik hasar

Bu nedenle montaj ekibi üreticinin maksimum kurulum çekme kuvvetini ve onaylı çekme veya üfleme prosedürünü izlemelidir.

Bükülme Yarıçapı İstasyon ve Tünellerde Neden Kritiktir?

Hat kenarı güzergâhı nispeten düz olabilir. Buna karşılık istasyonlar ve tüneller sık yön değişiklikleri oluşturabilir.

Aşırı bükülme optik zayıflamayı artırabilir ve komple kabloya mekanik stres uygulayabilir.

Bu nedenle kablo tavaları, kabinetler ve ek kutuları üreticinin minimum bükülme yarıçapını korumalıdır.

Demiryolu Fiber Optik Kablo Seçiminde Yaygın Hatalar

Yalnızca “Demiryolu Fiber Kablosu” Yazmak

Bu ifade fiber sayısını, zırhı, yangın performansını veya montaj yöntemini tanımlamaz.

Bütün Güzergâhta Aynı Kabloyu Kullanmak

Tünel, istasyon, kanal ve doğrudan gömme bölümleri farklı konstrüksiyonlar gerektirebilir.

Her Demiryolu Fiberinin SWA Olması Gerektiğini Düşünmek

Koruyucu kanal veya dielektrik gereksinimi daha hafif çözümleri öne çıkarabilir.

Her Fiber Kabloyu Tamamen Dielektrik Sanmak

Metalik zırh veya hibrit bakır iletkenler kabloya iletken bileşen ekler.

Tünelde Yangın Gereksinimlerini Göz Ardı Etmek

Standart PE dış ortam kablosu ilgili tünel yangın şartlarını karşılamayabilir.

LSZH’yi Yangına Dayanım Sanmak

Halojensiz malzeme ile yangında devre bütünlüğü farklı performanslardır.

B2ca’yı FE180 Sanmak

CPR yangına tepki sınıfı ile yangında devre bütünlüğünü ayrı değerlendirin.

EN 45545’i Bütün Sabit Demiryolu Altyapısına Otomatik Uygulamak

Standardın kapsamını ve projenin sabit altyapı gereksinimlerini kontrol edin.

Kemirgen Riskini Atlamak

Hat kenarı ve yer altı güzergâhları özel mekanik koruma isteyebilir.

Su Penetrasyonunu Göz Ardı Etmek

Demiryolu kanalları ve odaları uzun süre nem altında kalabilir.

Fiber Sayısını Yalnızca Bugünkü İhtiyaca Göre Belirlemek

Raylı sistemler onlarca yıl kullanılabilir ve zaman içinde yeni dijital hizmetler eklenebilir.

Fazla Fiberin Fiziksel Yedeklilik Sağladığını Sanmak

Tek kablo içindeki bütün fiberler aynı fiziksel arıza noktasını paylaşır.

Mid-Span Access İhtiyacını Göz Ardı Etmek

Uzun koridorlarda istasyon ve saha noktalarında tekrar tekrar branşman gerekebilir.

Uzun Omurgada Multimode Kullanmak

Multimode kullanılabilir mesafeyi optik sistemle doğrulamadan uzun omurgaya uygulamayın.

Kablo Çapını Göz Ardı Etmek

Kanal, trough ve tava kapasitesi mevcut fiziksel alanı sınırlayabilir.

Elektrifikasyonu Dikkate Almadan Zırh Seçmek

İletken metalin istenmediği güzergâhlarda tamamen dielektrik yapı daha uygun olabilir.

Demiryolu Fiber Optik Kablo Nasıl Seçilir?

1. Ağ Görevini Belirleyin

Kablonun omurga, istasyon, sinyalizasyon haberleşmesi, CCTV, SCADA veya başka bir sistem için çalışacağını tanımlayın.

2. Montaj Ortamını Tanımlayın

Kanal, doğrudan gömme, tünel, istasyon, havai hat, köprü veya başka güzergâh koşullarını netleştirin.

3. Fiber Tipini Seçin

Mesafe ve fiziksel güzergâha göre G.652.D, G.657.A1, G.657.A2 veya uygun multimode fiberi belirleyin.

4. Fiber Sayısını Hesaplayın

Aktif hizmetlerin yanında yedek kapasiteyi ve gelecekteki genişlemeyi ekleyin.

5. Central veya Multi Loose Tube Seçin

Fiber sayısı ve branşman stratejisine uygun iç kablo mimarisini belirleyin.

6. Su Bloklama Sistemini Tanımlayın

Kuru, jel dolgulu veya hibrit sistemi gerçek çevresel koşullara göre seçin.

7. Mekanik Korumayı Belirleyin

Metalik olmayan takviye, koruge çelik bant veya SWA seçeneklerini güzergâh riskine göre karşılaştırın.

8. Yangın Performansını Ayrı Tanımlayın

LSZH, alev yayılımı, CPR ve yangında devre bütünlüğü gereksinimlerini birbirinden ayırın.

9. Elektriksel İzolasyonu Kontrol Edin

Elektrikli demiryolu altyapısında tamamen dielektrik yapının avantaj sağlayıp sağlamadığını değerlendirin.

10. Mekanik Testleri Doğrulayın

Çekme, ezilme, darbe, bükülme ve sıcaklık performanslarını gerçek değerlerle karşılaştırın.

11. Ağ Yedekliliğini Planlayın

Kritik sistemlerde ayrı fiziksel güzergâh gerekip gerekmediğini belirleyin.

12. Montaj Yöntemini Kesinleştirin

Üretimden önce çekme, üfleme, havai montaj veya doğrudan gömme yöntemini tanımlayın.

Demiryolu Fiber Optik Kablo RFQ’sunda Neler Yer Almalı?

Profesyonel teklif talebinde yalnızca “metro projesi için fiber kablo” yazmak yeterli değildir.

• Toplam fiber sayısı
• Fiber tipi
• G.652.D / G.657.A1 / G.657.A2 gereksinimi
• Multimode gerekiyorsa OM kategorisi
• Central loose tube veya multi loose tube
• Tüp başına fiber sayısı
• Su bloklama sistemi
• Kanal / doğrudan gömme / tünel / istasyon / havai kullanım
• Tamamen dielektrik yapı gereksinimi
• Metalik olmayan mekanik koruma
• Koruge çelik bant gereksinimi
• SWA gereksinimi
• Kemirgen koruması
• Dış kılıf malzemesi
• PE / HDPE / LSZH gereksinimi
• UV dayanımı
• Halojensiz malzeme gereksinimi
• Duman yoğunluğu gereksinimi
• Alev yayılımı gereksinimi
• CPR sınıfı
• Gerekliyse yangına dayanım
• Gerekliyse FE180
• Gerekliyse PH performansı
• Su penetrasyon testi
• Maksimum montaj çekme kuvveti
• Maksimum çalışma çekme kuvveti
• Ezilme dayanımı
• Darbe dayanımı
• Minimum bükülme yarıçapı
• Montaj sıcaklığı
• Çalışma sıcaklığı
• Gerekirse maksimum dış çap
• Gerekirse maksimum kablo ağırlığı
• IEC 60794 gereksinimleri
• Güzergâh yedekliliği gereksinimi
• Fiber renk kodu
• Tüp renk kodu
• Kablo markalaması
• Makara uzunluğu
• Optik test raporları
• Mekanik test raporları
• Gerekliyse yangın test belgeleri
• Demiryolu işletmecisine özel şartname ve onaylar

Böylece üretici genel bir demiryolu tanımını yorumlamak yerine gerçek güzergâha uygun kablo konstrüksiyonunu teklif edebilir.

ETK Kablo Demiryolu ve Metro Fiber Çözümleri

ETK Kablo; demiryolu, metro, tünel, istasyon ve kritik ulaşım altyapıları için farklı fiber optik kablo yapıları üretir.

Korunaklı dış ortam güzergâhlarında central ve multi loose tube kanal tipi kablolar kullanılabilir. Projeye göre kuru veya jel bazlı su bloklama ve PE/HDPE dış kılıf seçenekleri değerlendirilebilir.

Mekanik risk yükseldiğinde metalik zırhlı konstrüksiyonlar koruge çelik bant veya çelik tel koruma kullanabilir.

Buna karşılık iletken metalin istenmediği güzergâhlarda cam iplik, aramid ve FRP elemanları kullanan metalik olmayan yapılar elektriksel izolasyon avantajı sağlar.

ETK’nın özel fiber optik kablo çözümleri demiryolu dahil zorlu altyapı projelerine yönelik özel konstrüksiyonlar da içerir.

Tünel ve diğer güvenlik açısından kritik güzergâhlarda ise proje; halojensiz, alev geciktirici veya özel yangına dayanıklı fiber yapıları değerlendirebilir.

Single mode tarafında G.652.D ve G.657.A1/A2 seçenekleri, proje gereksinimine göre farklı kablo mimarileriyle birleştirilebilir.

Dolayısıyla demiryolu projesinde fiber mimarisini montaj ortamından bağımsız tanımlayabilirsiniz: kanal, doğrudan gömme, tünel, istasyon, havai, metalik olmayan, zırhlı veya yangına dayanıklı yapı aynı optik ağın farklı bölümlerinde kullanılabilir.

Demiryolu Fiber Optik Kablo Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Demiryolu fiber optik kablo nedir?

Demiryolu fiber optik kablo, istasyonlar, kontrol merkezleri ve saha sistemleri arasında yüksek kapasiteli haberleşme sağlayan ve raylı sistem güzergâhına uygun mekanik, çevresel veya yangın özellikleri taşıyan optik kablodur.

Demiryolunda fiber kablo ne için kullanılır?

Sinyalizasyon haberleşmesi, CCTV, SCADA, yolcu bilgilendirme, istasyon LAN, radyo sistemleri ve diğer operasyonel ağlar için kullanılabilir.

Demiryolu için single mode fiber mi kullanılır?

Uzun omurga hatlarında single mode fiber çoğunlukla daha uygun mesafe esnekliği sağlar.

G.652.D demiryolu fiberinde kullanılabilir mi?

Evet. Komple kablo konstrüksiyonu proje koşullarını karşılıyorsa G.652.D uzun mesafeli omurga ağlarında güçlü bir seçenektir.

G.657.A2 metro ağlarında kullanılabilir mi?

Evet. Uygun sistemlerde G.657.A2 dar kabinet, ek kutusu ve istasyon güzergâhlarında daha iyi makro bükülme performansı sağlayabilir.

Multimode fiber demiryolunda kullanılabilir mi?

Evet. Özellikle kısa istasyon, kontrol odası veya ekipman binası bağlantılarında kullanılabilir.

Demiryolu fiber kablosu zırhlı olmak zorunda mıdır?

Hayır. Korunaklı kanallar zırhsız veya metalik olmayan yapıları destekleyebilir. Açık ve yüksek riskli güzergâhlar ise daha fazla mekanik koruma isteyebilir.

Demiryolunda koruge çelik bant mı SWA mı daha iyidir?

Evrensel bir cevap yoktur. Koruge çelik bant kompakt radyal koruma sağlayabilir; SWA ise uygun tasarımda daha ağır çekme ve mekanik yükleri karşılayabilir.

Elektrikli demiryolunda metalik olmayan fiber kullanılabilir mi?

Evet. Tamamen dielektrik konstrüksiyonlar iletken metalin istenmediği güzergâhlarda avantaj sağlayabilir.

Fiber kablo elektromanyetik girişimden etkilenir mi?

Cam fiber içindeki optik sinyal EMI’den etkilenmez. Ancak komple kablo metalik zırh veya bakır iletkenler içerebilir.

Demiryolu tünelinde hangi fiber kablo kullanılır?

Proje çoğunlukla halojensiz, düşük dumanlı ve uygun alev performansına sahip konstrüksiyon ister. Kritik devreler ayrıca yangında devre bütünlüğü gerektirebilir.

LSZH fiber kablo yangına dayanıklı mıdır?

Otomatik olarak değildir. LSZH duman ve halojen özelliklerini, yangına dayanım ise tanımlı yangın altında devre fonksiyonunun korunmasını ifade eder.

FE180 fiber kablo nedir?

İlgili test standardı altında belirli yangın süresi boyunca devre bütünlüğü performansı sağlayan özel fiber kablo konstrüksiyonudur.

PH120 nedir?

İlgili test yönteminde yangın ve mekanik şok altında tanımlanan süre boyunca devre bütünlüğü performansını ifade eder.

B2ca ile FE180 aynı mıdır?

Hayır. B2ca CPR yangına tepki sınıfıdır; FE180 ise yangında devre bütünlüğü performansıyla ilgilidir.

EN 45545 bütün demiryolu fiber kablolarına uygulanır mı?

Hayır. EN 45545 temel olarak raylı araç yangın güvenliğiyle ilgilidir. Sabit tünel, istasyon ve hat kenarı altyapısında geçerli proje şartlarını ayrıca kontrol edin.

Microduct kablo demiryolunda kullanılabilir mi?

Evet. Korunaklı güzergâhlarda microduct sistemi gelecekte fiber kapasitesi artırmak için avantaj sağlayabilir.

Demiryolu fiber kablosu doğrudan gömülebilir mi?

Komple konstrüksiyon su, ezilme, darbe, kemirgen ve çevresel gereksinimleri karşılıyorsa kullanılabilir.

ADSS demiryolu projelerinde kullanılabilir mi?

Evet. Uygun havai güzergâhta açıklık, sehim, rüzgâr, buz ve çekme yükleri doğru şekilde hesaplanmalıdır.

Demiryolu fiber kablosu kaç fiber olmalıdır?

Fiber sayısı aktif sistemlere, branşmanlara, yedek kapasiteye ve gelecekteki büyümeye bağlıdır. 12, 24, 48, 96, 144 ve 288 fiber yaygın proje seçenekleridir.

Fazla yedek fiber ağ yedekliliği sağlar mı?

Kapasite yedekliliği sağlar ancak fiziksel güzergâh yedekliliği sağlamaz. Kritik ağlarda ayrı kablo veya ayrı rota gerekebilir.

Hangi demiryolu fiber kablosunu seçmeliyim?

Önce ağ görevini ve montaj ortamını tanımlayın. Ardından fiber tipi, fiber sayısı, loose tube mimarisi, su bloklama, mekanik koruma, dış kılıf, yangın performansı ve yedeklilik stratejisini belirleyin.

Sonuç: Demiryolu Fiber Optik Kablo Nasıl Seçilmelidir?

Demiryolu fiber optik kablo seçimindeki en önemli nokta, raylı sistemin tamamı için tek bir evrensel konstrüksiyon bulunmadığını kabul etmektir.

Korunaklı hat kenarı kanalı kompakt ve hafif bir dış ortam fiber kablo kullanabilir. Buna karşılık doğrudan gömme güzergâhı daha yüksek ezilme, darbe, nem ve kemirgen koruması isteyebilir.

Elektrikli demiryolu bölümlerinde ise iletken metalin istenmediği durumlarda tamamen dielektrik ve metalik olmayan yapılar önemli avantaj sağlayabilir.

Tünel ve metro istasyonlarında başka kriterler öne çıkar. Halojensiz malzemeler, düşük duman, alev yayılımı ve CPR sınıfı kritik hale gelebilir.

Acil durum haberleşmesinin yangın sırasında devam etmesi gerekiyorsa normal alev geciktirici kablo yerine özel yangına dayanıklı fiber konstrüksiyonunu değerlendirin.

Optik fiber tipini de ağ topolojisine göre seçin. G.652.D uzun demiryolu omurgalarında güçlü ve yaygın bir single mode seçeneğidir. G.657.A1 ve G.657.A2 ise kompakt istasyon ve saha noktalarında ek bükülme avantajı sağlayabilir.

Fiber sayısını yalnızca mevcut sistemlere göre belirlemeyin. Raylı sistem altyapıları uzun süre hizmet verir ve zaman içinde CCTV, telekom, 5G, sinyalizasyon ve başka dijital hizmetler eklenebilir.

Ancak çok sayıda fiberi tek kabloda toplamak fiziksel yedeklilik sağlamaz. Kritik sistemler ayrı kablolar, ayrı kanallar veya coğrafi olarak farklı güzergâhlar gerektirebilir.

Aynı şekilde en ağır zırh her zaman en doğru zırh değildir. Koruge çelik bant, SWA ve metalik olmayan takviye farklı mekanik ve elektriksel problemlere cevap verir.

Bu nedenle doğru sıra şöyledir: önce montaj ortamını, ardından optik mimariyi, daha sonra mekanik korumayı, yangın performansını ve son olarak ağ yedeklilik stratejisini tanımlayın.

Böylece proje yalnızca “demiryolu tipi” olarak adlandırılan bir kabloyu değil, gerçek optik, mekanik, çevresel ve yangın gereksinimlerini karşılayan doğru fiber optik konstrüksiyonu seçmiş olur.