Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki: Kablo Yangın Performansı Farkları

Devre bütünlüğü ve yangına tepki, bir kablonun yangın sırasında nasıl davrandığını açıklayan ancak tamamen farklı iki performans alanıdır. Yangına tepki, kablonun yangının büyümesine ne kadar katkıda bulunduğunu inceler. Devre bütünlüğü ise kablo alev ve ilgili test koşulları altındayken elektrik veya optik devrenin çalışmaya devam edip etmediğini değerlendirir.

Bu ayrım önemlidir çünkü bir kablo bir alanda çok güçlü performans gösterirken diğer gereksinimi otomatik olarak karşılamayabilir.

Örneğin B2ca sınıfındaki bir kablo alev yayılımını, ısı açığa çıkmasını ve yangın gelişimini çok sıkı sınırlar altında kontrol edebilir. Ancak B2ca etiketi tek başına acil aydınlatma, duman tahliye fanı veya kritik haberleşme hattının yangın sırasında çalışmaya devam edeceğini kanıtlamaz.

Buna karşılık PH120 veya uygun IEC 60331 devre bütünlüğü testini karşılayan bir kablo, belirli yangın koşullarında devreyi çalışır halde tutabilir. Bununla birlikte bu performans kablonun otomatik olarak B2ca veya Cca sınıfına sahip olduğu anlamına gelmez.

Dolayısıyla proje ekibi bu iki özelliği aynı şartname maddesi altında birleştirmemelidir. Kritik güvenlik sistemlerinde aynı kablo hem yüksek yangına tepki performansı hem de ayrı devre bütünlüğü performansı taşıyabilir.

ETK Kablo; yangın alarmı, acil haberleşme, kontrol, enerji ve fiber optik sistemler için farklı yangına dayanıklı kablo çözümleri üretir.

Kısa cevap: B2ca, Cca, Dca ve Eca gibi CPR sınıfları kablonun yangının gelişimine nasıl katkıda bulunduğunu açıklar. FE180, PH120 ve uygun IEC 60331 performansları ise kablonun veya devrenin yangın sırasında çalışmayı sürdürmesine odaklanır. E30, E60 ve E90 ise ayrıca komple kablo taşıma ve sabitleme sistemini değerlendirir. LSZH ve alev geciktiricilik ise bunlardan yine farklı özelliklerdir.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki: Temel Fark

Özellik	Yangına Tepki	Devre Bütünlüğü
Ana soru	Kablo yangının gelişimine nasıl katkıda bulunuyor?	Devre yangın sırasında çalışmaya devam ediyor mu?
Ana hedef	Yangın büyümesini ve yanma davranışını sınırlamak	Elektrik veya optik fonksiyonunu korumak
Yaygın sınıflar	B2ca, Cca, Dca, Eca	FE180, PH sınıfları, IEC 60331 performansı
Sistem sınıfları	Uygulanmaz	E30, E60, E90
Isı açığa çıkması	Önemli kriter	Ana sınıflandırma amacı değildir
Alev yayılımı	Önemli kriter	Ayrı performanstır
Duman	Ek CPR sınıfı ile tanımlanabilir	Tek başına devre bütünlüğü tarafından tanımlanmaz
Alevlenen damlacık	Ek CPR sınıfı ile tanımlanabilir	Ana devre bütünlüğü kriteri değildir
Asitlik	Ek CPR sınıfı ile tanımlanabilir	Ayrı malzeme performansıdır
Elektriksel süreklilik	CPR sınıfı bunu kanıtlamaz	Ana amaçtır
Optik süreklilik	CPR sınıfı bunu kanıtlamaz	Uygun fiber kablolarda değerlendirilebilir

Bu nedenle şartnamede yalnızca “fire rated cable” veya “yangın kablosu” yazmak ciddi belirsizlik yaratır.

Proje ekibi hangi yangın performansını istediğini açık biçimde tanımlamalıdır.

Yangına Tepki Nedir?

Yangına tepki, kablonun gelişen bir yangına nasıl katkıda bulunduğunu açıklar.

Avrupa CPR sisteminde değerlendirme şu özelliklerden bazılarını içerir:

• Alev yayılımı
• Toplam ısı açığa çıkması
• Isı açığa çıkma hızı
• Yangın büyüme hızı
• Duman üretimi
• Alevlenen damlacık ve parçacıklar
• Yanma gazlarının asitliği ve iletkenliği

Ancak her kriter bütün Euroclass seviyelerinde aynı biçimde uygulanmaz.

CPR hiyerarşisi genel olarak şu sınıfları içerir:

• Aca
• B1ca
• B2ca
• Cca
• Dca
• Eca
• Fca

Bu sınıflar kablonun yapı ürünü olarak yangın gelişimine katkısını açıklar. Buna karşılık devrenin çalışıp çalışmadığını söylemez.

Devre Bütünlüğü Nedir?

Devre bütünlüğü, kablo yangına maruz kalırken bağlı elektrik veya optik devrenin gerekli fonksiyonunu belirli test koşullarında sürdürmesini ifade eder.

Elektrik kablosunda proje şu özellikleri korumak isteyebilir:

• İletken sürekliliği
• Elektriksel izolasyon
• Kısa devreye karşı gerekli davranış
• Enerji iletimi
• Kontrol veya sinyal iletimi

Fiber optik kabloda ise temel amaç gerekli optik iletim fonksiyonunu test süresince korumaktır.

Bu performans özellikle tahliye veya yangına müdahale sırasında çalışması gereken sistemlerde önem kazanır.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki Hangi Sorulara Cevap Verir?

İki kavramı ayırmanın en kolay yolu iki soru sormaktır.

Yangına tepki: Bu kablonun varlığı yangının gelişimini nasıl etkiliyor?

Devre bütünlüğü: Yangın kabloya etki ederken bağlı sistem çalışmaya devam ediyor mu?

Örneğin düşük ısı açığa çıkaran ve az duman üreten bir kablo tahliye koşullarını iyileştirebilir.

Buna karşılık yangına dayanıklı bir acil aydınlatma kablosu, yangın devam ederken kaçış güzergâhının aydınlatmasını sürdürebilir.

Sonuç olarak büyük bir yangın güvenliği tasarımı iki özelliğe de aynı anda ihtiyaç duyabilir.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki: CPR B2ca Ne Ölçer?

B2ca, yüksek seviyede yangına tepki performansı tanımlar.

Değerlendirme özellikle şu yangın davranışlarına odaklanır:

• Alev yayılımı
• Toplam ısı açığa çıkması
• Tepe ısı açığa çıkma hızı
• Yangın büyüme hızı

Ayrıca s, d ve a ek sınıfları duman, alevlenen damlacık ve asitlik davranışını açıklayabilir.

Örneğin:

B2ca-s1a,d1,a1

ifadesi tek başına “alev geciktirici” demekten çok daha fazla bilgi verir.

Ancak bu sınıflandırma acil fanın çalışmaya devam edip etmediğini veya yangın alarm devresinin sinyal taşıyıp taşımadığını göstermez.

Dolayısıyla B2ca ≠ devre bütünlüğü.

Fiber optik projelerde ayrıntılı CPR yaklaşımını B2ca CPR gereksinimleri rehberimizde inceleyebilirsiniz.

s, d ve a Sınıfları Devre Bütünlüğü Sağlar mı?

Hayır.

CPR’deki ek sınıflar şu performansları tanımlar:

Kod	Performans Alanı	Örnekler
s	Duman üretimi	s1a, s1b, s1, s2, s3
d	Alevlenen damlacık / parçacık	d0, d1, d2
a	Asitlik ve iletkenlik	a1, a2, a3

Örneğin d0, alevlenen damlacıklar açısından d1 veya d2’den daha talepkâr bir seviyeyi temsil eder.

Benzer şekilde a1, yanma gazlarının asitlik ve iletkenlik özellikleri açısından daha talepkâr bir alt sınıftır.

Ancak B2ca-s1a,d0,a1 gibi güçlü bir sınıf dahi elektriksel veya optik fonksiyonun yangında devam ettiğini tek başına kanıtlamaz.

Alev Geciktirici Kablo Devre Bütünlüğü Sağlar mı?

Otomatik olarak hayır.

Alev geciktirici kablo, tanımlı test koşullarında alevin kablo boyunca yayılmasını sınırlandırmaya odaklanır.

IEC 60332 ailesi bu alandaki önemli test yöntemlerini içerir.

Örneğin IEC 60332-1-2 tek kablodaki düşey alev yayılımını değerlendirir. IEC 60332-3 serisi ise demet halindeki kabloları ele alır.

Buna rağmen alev geciktirici bir kablonun izolasyonu uzun süreli yangın maruziyetinde elektriksel bütünlüğünü kaybedebilir.

Dolayısıyla kritik devre yangında çalışmaya devam edecekse ayrıca devre bütünlüğü standardı isteyin.

Bu terminolojiyi daha ayrıntılı görmek için yangına dayanıklı ve alev geciktirici kablo farkı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki Nasıl Test Edilir?

İki performans alanı farklı test düzenekleri ve farklı başarısızlık kriterleri kullanır.

Yangına tepki testleri kablonun yanma davranışına odaklanırken devre bütünlüğü testleri yangın sırasında gerekli elektriksel veya optik fonksiyonun korunmasını inceler.

Bu nedenle iki test sonucunu tek bir dakika veya sıcaklık değerine indirgemeyin.

IEC 60331 Devre Bütünlüğü

IEC 60331 ailesi, yangın koşullarında devre bütünlüğünü koruması gereken kablolar için test yöntemleri içerir.

Güncel düşük gerilim çerçevesinde önemli bölümler şunlardır:

Standart	Genel Test Kapsamı
IEC 60331-1:2018	20 mm’den büyük dış çaplı belirli alçak gerilim kablolarında yangın + mekanik şok
IEC 60331-2:2018	20 mm ve altındaki belirli alçak gerilim kablolarında yangın + mekanik şok
IEC 60331-3:2018	Metal muhafaza içindeki belirli kablolar için yangın + mekanik şok
IEC 60331-4:2024	1 kV üzeri ve standardın tanımladığı orta gerilim aralığındaki güç kabloları

Dolayısıyla modern şartnamede yalnızca “IEC 60331” yazmak yerine ilgili bölüm, kablo konstrüksiyonu ve gerekli test süresi açıkça belirtilmelidir.

Güncel düşük gerilim yöntemlerinden biri olan IEC 60331-2:2018 resmî IEC sayfası, yangın ve mekanik şok altında devre bütünlüğü testini tanımlar.

IEC 60331-21 ve IEC 60331-25 Hâlâ Güncel mi?

Eski teknik şartnamelerde IEC 60331-21 ve IEC 60331-25 referanslarına sık rastlanır.

Ancak bu eski yayınlar 2024 sonunda geri çekildi.

Bu nedenle 2026 tarihli yeni bir projede test sertifikasının tarihini, standardın kapsamını ve sözleşmede hangi referansın kabul edildiğini kontrol edin.

Mevcut ve geçmiş ürün belgeleri eski standarda göre yapılmış geçerli tarihsel test raporları içerebilir. Buna rağmen yeni şartnamede eski kodu otomatik olarak kopyalamayın.

EN 50200 ve PH120 Nedir?

EN 50200, acil durum devrelerinde kullanılan küçük ve korumasız kablolar için yangına dayanım test yöntemi tanımlar.

Test kabloyu aynı anda yangına ve tekrarlanan mekanik şoka maruz bırakır.

Bu nedenle yalnızca alev uygulayan basit bir testten daha farklı mekanik koşullar oluşturur.

PH sınıfları projelerde genellikle şu sürelerle görülür:

• PH15
• PH30
• PH60
• PH90
• PH120

Daha yüksek süre, ilgili test ve sınıflandırma koşullarında daha uzun devre bütünlüğünü ifade eder.

Ancak PH120 şu özellikleri otomatik olarak kanıtlamaz:

• B2ca
• Düşük duman sınıfı
• Halojensizlik
• a1 asitlik sınıfı
• E90 sistem bütünlüğü

Dolayısıyla proje PH120 ve B2ca’yı aynı anda isteyebilir.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki: PH120 ile B2ca Farkı

Özellik	PH120	B2ca
Performans alanı	Devre bütünlüğü	Yangına tepki
Yangında çalışmaya devam etme	İlgili test koşullarında evet	Kanıtlamaz
Mekanik şok	Test yaklaşımının önemli parçası	Ana sınıflandırma konusu değil
Isı açığa çıkması	Ana sınıflandırma kriteri değil	Önemli kriter
Duman sınıfı	Tanımlamaz	Ek s sınıfı bulunabilir
Alevlenen damlacık	Tanımlamaz	Ek d sınıfı bulunabilir
Asitlik	Tanımlamaz	Ek a sınıfı bulunabilir

Bu nedenle PH120 ile B2ca birbirinin alternatifi değildir.

Bir metro tüneli veya kritik kamu binası aynı kablo için her iki performansı birlikte isteyebilir.

FE180 Nedir?

FE180, kablo sektöründe uzun süreli yangın maruziyeti sırasında kablo bütünlüğünü ifade etmek için yaygın şekilde kullanılan bir performans tanımıdır.

Ancak FE180 ifadesini her zaman gerçek test standardı ve sertifikayla birlikte okuyun.

Farklı pazarlar veya ürün aileleri FE terminolojisini farklı test referanslarıyla ilişkilendirebilir.

Bu nedenle RFQ içinde yalnızca:

“FE180 required”

yazmak yerine test standardını, kablo tipini ve gerekli ek mekanik veya sistem performansını da tanımlayın.

FE180 ile PH120 Aynı Şey mi?

Hayır.

İki performans da kablonun yangın sırasında çalışmasını hedefler, ancak test düzenleri aynı değildir.

PH120 yangın sırasında mekanik şoku açıkça içerir.

FE180 ise farklı bir kablo bütünlüğü test yaklaşımıyla ilişkilidir.

Dolayısıyla:

• FE180 olması PH120’yi otomatik olarak sağlamaz.
• PH120 olması FE180’i otomatik olarak sağlamaz.
• 180 dakika, farklı koşuldaki 120 dakikadan otomatik olarak “daha iyi” değildir.

İki performansın ayrıntılı karşılaştırmasını FE180, PH120, E30, E60 ve E90 rehberimizde inceleyebilirsiniz.

E30, E60 ve E90 Devre Bütünlüğü mü?

E30, E60 ve E90 başka bir seviyeyi değerlendirir: komple kurulu kablo sisteminin fonksiyon bütünlüğünü.

DIN 4102-12 yaklaşımında test yalnızca kabloyu ele almaz.

Komple sistem şu bileşenleri içerebilir:

• Kablo
• Kablo tavası
• Merdiven sistemi
• Kelepçeler
• Askılar
• Destekler
• Ankrajlar
• Sabitleme aralıkları
• Montaj geometrisi

Bu nedenle:

• E30 = 30 dakika sistem fonksiyon bütünlüğü
• E60 = 60 dakika sistem fonksiyon bütünlüğü
• E90 = 90 dakika sistem fonksiyon bütünlüğü

Ancak yalnızca E90 özellikli bir kablo satın almak, sahada otomatik olarak E90 sistem oluşturmaz.

Neden Kablo Taşıma Sistemi Önemlidir?

Yangın sırasında mükemmel bir kablo bile uygun olmayan taşıyıcı sistem çökerse işlevini kaybedebilir.

Örneğin destek elemanları:

• Eğilebilir
• Sarkabilir
• Mekanik dayanımını kaybedebilir
• Kabloyu aşağı çekebilir
• Sabitleme noktasından kopabilir

Dolayısıyla kritik sistemlerde kablo performansı kadar montaj sistemi de tasarımın parçasıdır.

FE180 ile E90 Arasındaki Fark

Kriter	FE180	E90
Ana odak	Kablo bütünlüğü	Komple kurulum sistemi
Kablo testin parçası mı?	Evet	Evet
Tava ve destekler değerlendirilir mi?	Temel FE kavramı değildir	Evet
Nominal süre	180 dakika	90 dakika
Birbirinin yerine geçebilir mi?	Hayır	Hayır

Dolayısıyla FE180 sayısı E90’dan daha büyük diye FE180’i “daha yüksek sınıf” olarak değerlendirmeyin.

Fonksiyon Bütünlüğü ile Devre Bütünlüğü Aynı mı?

Her zaman değil.

Devre bütünlüğü çoğunlukla kablo veya ilgili elektrik/optik devrenin yangın sırasında fonksiyonunu sürdürmesine odaklanır.

Fonksiyon bütünlüğü terimi ise bazı standartlarda daha geniş bir sistemi kapsayabilir.

Bu nedenle şartname şu seviyelerden hangisini hedeflediğini açıkça yazmalıdır:

• Kablo
• Elektrik devresi
• Optik devre
• Kablo + taşıyıcı sistem
• Komple acil durum sistemi

Ardından proje ekibi doğru test standardını seçmelidir.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki Aynı Kabloda Olabilir mi?

Evet.

Aslında kritik projelerde iki performansı aynı konstrüksiyonda birleştirmek önemli avantaj sağlar.

Üretici bir kabloyu şu özelliklerle tasarlayabilir:

• B2ca veya Cca yangına tepki performansı
• Düşük duman
• Düşük asitlik
• Halojensiz malzemeler
• Devre bütünlüğü

Örneğin uygun yangına dayanıklı fiber optik kablolar, yüksek CPR performansını ayrı yangın altında çalışma özellikleriyle aynı üründe birleştirebilir.

Bu sayede kablo hem yangının gelişimine katkısını sınırlar hem de kritik haberleşmeyi belirlenen test koşullarında sürdürebilir.

Neden B2ca + Devre Bütünlüğü Birlikte İstenebilir?

Bir metro tünelindeki kritik iletişim omurgasını düşünün.

Yüksek yangına tepki performansı:

• Yangın büyümesini sınırlandırmaya
• Isı açığa çıkmasını azaltmaya
• Dumanı kontrol etmeye
• Korozif yanma etkilerini azaltmaya

yardımcı olabilir.

Buna karşılık devre bütünlüğü acil haberleşmenin yangın sırasında çalışmasını hedefler.

Dolayısıyla iki özellik aynı yangın güvenliği probleminin farklı yönlerini çözer.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki: LSZH Nerede Durur?

LSZH, Low Smoke Zero Halogen yani düşük dumanlı ve halojensiz malzeme yaklaşımını ifade eder.

Bu tanım devre bütünlüğü değildir.

LSZH ≠ devre bütünlüğü

Standart bir LSZH kablo yangın sırasında elektriksel fonksiyonunu kaybedebilir.

Benzer şekilde devre bütünlüğü sağlayan bir kablonun düşük duman ve halojensiz olması da ayrıca doğrulanmalıdır.

LSZH CPR Sınıfı mıdır?

Hayır.

LSZH tek başına B2ca, Cca veya başka bir Euroclass seviyesi oluşturmaz.

İki halojensiz kablo şu özelliklerde farklı sonuç verebilir:

• Alev yayılımı
• Isı açığa çıkması
• Duman üretimi
• CPR Euroclass

Dolayısıyla satın alma ekibi hem malzeme gereksinimini hem de resmi yangına tepki sınıfını ayrı ayrı yazmalıdır.

Yangına Dayanıklı, Alev Geciktirici ve LSZH Arasındaki Fark

Terim	Ana Anlam
Alev geciktirici	Alev yayılımını sınırlar
Yangına tepki	Kablonun yangının gelişimine katkısını sınıflandırır
Yangına dayanıklı	Yangın sırasında devrenin çalışmasını sürdürmeye odaklanır
LSZH	Düşük duman ve halojenle ilgili malzeme özelliklerini tanımlar
Fonksiyon bütünlüğü	İlgili test kapsamında kablo veya sistemin işlevini sürdürmesini ifade eder

Bu nedenle projede tek başına “yangın kablosu” ifadesini kullanmayın.

Yangın Alarm Sistemlerinde Devre Bütünlüğü

Yangın algılama ve alarm sistemleri tahliye devam ederken çalışmak zorunda kalabilir.

Proje tasarımına bağlı olarak şu devreler süreklilik isteyebilir:

• Yangın algılama
• Alarm devreleri
• Sesli tahliye
• Acil haberleşme

Ancak her yangın alarm devresinin aynı devre bütünlüğü sınıfına ihtiyacı yoktur.

Ulusal mevzuat, sistem mimarisi ve yangın senaryosu gerekli test ve süreyi belirlemelidir.

Standart alarm ve yangın performanslı ürünleri yangın alarm kabloları kategorimizde karşılaştırabilirsiniz.

Acil Aydınlatmada Devre Bütünlüğü

Normal enerji kaynağı yangın sırasında kaybolduğunda acil aydınlatma tahliye için kritik hale gelebilir.

Bu nedenle seçilmiş acil aydınlatma devreleri yangın altında çalışma performansı isteyebilir.

Ancak en uzun süreli sınıfı otomatik olarak seçmeyin.

Proje ekibi gerekli süreyi binanın tahliye senaryosu ve yangın stratejisine göre belirlemelidir.

Duman Tahliye ve Yangınla Mücadele Sistemleri

Bazı mekanik sistemler yangın sırasında elektrik veya kontrol enerjisine ihtiyaç duyar.

Örneğin:

• Duman tahliye fanları
• Yangın damperleri
• Basınçlandırma sistemleri
• Yangın pompaları
• İtfaiyeci asansörleri

belirli süre boyunca çalışmaya devam edebilir.

Bu uygulamalarda yalnızca kablonun yangına dayanması yeterli olmayabilir. Taşıma ve sabitleme sisteminin de fonksiyonunu sürdürmesi gerekebilir.

Fiber Optik Kablolarda Devre Bütünlüğü

Kritik haberleşme sistemleri yalnızca bakır kablo kullanmaz.

Fiber optik omurgalar şu uygulamalarda güvenlik açısından önemli rol oynayabilir:

• Acil haberleşme
• CCTV
• Operasyonel telekom
• Kontrol sistemi omurgaları
• Metro ve demiryolu haberleşmesi

Yangına dayanıklı fiber kablo ilgili test koşulları altında gerekli optik sürekliliği korumalıdır.

Ancak CPR sınıfını ayrıca tanımlayın.

Fiber Kablo Neden Yangına Tepki Sınıfına İhtiyaç Duyar?

Cam optik fiberin kendisi çok az yanıcı madde içerir.

Bununla birlikte komple kablo şu polimer bileşenleri taşıyabilir:

• PBT loose tube
• Buffer katmanları
• Dolgu elemanları
• İplikler
• İç kılıf
• Dış kılıf

Bu nedenle fiber kablo da ısı, alev ve duman açısından yangına katkıda bulunabilir.

Demiryolu ve Metro Projelerinde İki Performans

Metro tünelleri ve yer altı istasyonları tahliyenin zor olduğu ve kritik haberleşmenin önemli olduğu ortamlardır.

Bu nedenle bazı güzergâhlar aynı anda:

• Yüksek yangına tepki performansı
• Devre bütünlüğü

isteyebilir.

Örneğin proje B2ca sınıfını şart koşarken kritik haberleşme omurgası için ayrıca yangın altında çalışma performansı tanımlayabilir.

Ancak kesin kombinasyonu her zaman proje yangın stratejisi ve ilgili raylı sistem şartnamesi belirlemelidir.

Hastane, Havalimanı ve Yüksek Katlı Binalar

Bu yapılarda yüksek insan yoğunluğu veya zor tahliye koşulları yangın güvenliği gereksinimlerini artırabilir.

Yüksek yangına tepki performansı geniş kablo tesisatının yangın gelişimine katkısını azaltabilir.

Buna karşılık seçilmiş acil sistemlerin çalışması için devre bütünlüğü gerekir.

Dolayısıyla iki performans birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır.

Veri Merkezlerinde Devre Bütünlüğü Gerekir mi?

Her veri merkezi kablosu yangın sırasında çalışmaya devam etmek zorunda değildir.

Yoğun kablo miktarı nedeniyle yangına tepki, duman ve asitlik özellikleri önemli olabilir.

Buna karşılık devre bütünlüğü yalnızca belirli güvenlik fonksiyonları için gerekli olabilir.

Örneğin sıradan bir veri ağı bağlantısına, yalnızca veri merkezinde bulunduğu için PH120 uygulamak gereksiz olabilir.

Bu nedenle operasyonel yedeklilik ile can güvenliği devrelerini ayrı değerlendirin.

Endüstriyel ve Petrokimya Tesislerinde Devre Bütünlüğü

Endüstriyel tesislerde acil durdurma, yangın algılama, alarm ve güvenlik kontrol sistemleri aynı anda bulunabilir.

Risk analizine göre belirli devrelerin yangın sırasında çalışmaya devam etmesi gerekebilir.

Buna karşılık alev yayılımı, duman ve korozif gazlar farklı güvenlik konuları olarak kalır.

Dolayısıyla şartnamede genel “FR cable” ifadesi yerine her performansı ayrı yazın.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki Seçiminde Yaygın Hatalar

B2ca’yı Yangına Dayanıklı Sanmak

B2ca yangına tepki sınıfıdır ve tek başına devrenin çalışmasını kanıtlamaz.

FE180’i B2ca Sanmak

FE180 tipi kablo bütünlüğü ile CPR sınıflandırması farklı performans alanlarıdır.

PH120’yi Düşük Duman Sınıfı Sanmak

PH120 duman sınıfı vermez.

LSZH’yi Devre Bütünlüğü Sanmak

Halojensiz malzeme devrenin yangında çalışacağını göstermez.

Alev Geciktirici ile Yangına Dayanıklıyı Aynı Sanmak

Alev yayılımını sınırlamak ile devrenin çalışmasını sürdürmek farklı hedeflerdir.

E90’ı Yalnızca Kablo Sınıfı Sanmak

E90 komple test edilmiş kurulum sistemine bağlıdır.

FE180’in Otomatik PH120 Sağladığını Düşünmek

Test koşulları ve mekanik etkiler farklıdır.

Tava ve Sabitlemeleri Göz Ardı Etmek

Taşıyıcı sistem çökerse yangına dayanıklı kablo da güzergâh fonksiyonunu kaybedebilir.

“Yangın Kablo” Yazıp Standardı Belirtmemek

Bu ifade hangi performansın istendiğini açıklamaz.

Her Devre İçin En Yüksek Süreyi Seçmek

Yangında çalışma süresini gerçek güvenlik fonksiyonuna göre belirleyin.

Devre Bütünlüğü İsterken Yangına Tepkiyi Unutmak

Kablo çalışmaya devam ederken aynı zamanda fazla duman veya ısı üretebilir.

B2ca İsterken Devre Bütünlüğünü Unutmak

Yüksek CPR performansı acil devrenin çalışmasını sürdürmez.

Eski Standart Numaralarını Kontrol Etmeden Kullanmak

Yeni RFQ hazırlarken sertifika tarihi ve standardın güncel durumunu kontrol edin.

Fiber Kablonun Yangın Sınıfına İhtiyacı Olmadığını Düşünmek

Kablo içindeki polimerler yangına katkıda bulunabilir.

Süreleri Test Koşullarından Bağımsız Karşılaştırmak

Farklı testlerdeki 180 ve 120 dakika değerlerini tek bir performans sıralaması gibi okumayın.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki Nasıl Şartnameye Yazılır?

1. Devrenin Görevini Belirleyin

Önce kablonun normal bir sistem mi yoksa yangın sırasında çalışması gereken kritik bir güvenlik sistemi mi olduğunu belirleyin.

2. Yangına Tepki Sınıfını Tanımlayın

Ulusal mevzuata ve proje yangın stratejisine göre gerekli CPR Euroclass seviyesini seçin.

3. s, d ve a Alt Sınıflarını Ekleyin

Projede duman, damlacık ve asitlik performansı önemliyse tam CPR kodunu yazın.

4. Devre Bütünlüğü Testini Tanımlayın

İlgili IEC 60331 bölümü, EN 50200 veya başka kabul edilen test standardını açıkça belirtin.

5. Gerekli Süreyi Belirleyin

Tahliye ve acil sistem tasarımına göre gerekli çalışma süresini seçin.

6. Sistem Bütünlüğü Gerekiyorsa Ayrıca Yazın

E30, E60 veya E90 gerekiyorsa kablo destek ve sabitleme sistemini de tanımlayın.

7. LSZH Gereksinimini Ayrı Belirtin

CPR veya devre bütünlüğü tanımından halojensiz malzeme sonucu çıkarmayın.

8. Ürün Sertifikasını Kontrol Edin

Test raporunun satın alınan gerçek kablo kodu ve konstrüksiyonuyla eşleştiğini doğrulayın.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki RFQ’sunda Neler Yer Almalı?

Profesyonel bir RFQ yalnızca “yangına dayanıklı kablo” yazmamalıdır.

• Kablo tipi
• Uygulama
• Çalışma gerilimi
• Damar, çift veya fiber sayısı
• İletken kesiti
• Gerekli CPR Euroclass
• B2ca / Cca / Dca / Eca seviyesi
• Duman alt sınıfı
• Damlacık alt sınıfı
• Asitlik alt sınıfı
• LSZH gereksinimi
• Tek kablo alev testi
• Demet kablo alev testi
• Devre bütünlüğü test standardı
• İlgili IEC 60331 bölümü
• EN 50200 gereksinimi
• PH sınıfı
• FE performansı
• Gerekli yangında çalışma süresi
• E30 / E60 / E90 gereksinimi
• Mekanik şok gereksinimi
• Gerekliyse su testi
• Kablo taşıma sistemi şartları
• Ulusal bina veya yangın yönetmeliği
• DoP gereksinimi
• Yangın test sertifikaları
• Tam ürün kodu

Böylece üretici genel bir ticari terimi yorumlamak yerine gerçek güvenlik hedefine uygun kablo ve sistem önerebilir.

ETK Kablo Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki Çözümleri

ETK Kablo; güç, kontrol, sinyal, haberleşme ve fiber optik uygulamalar için farklı yangın performanslarını aynı veya farklı konstrüksiyonlarda sunar.

Devre bütünlüğü gereken kablo aileleri ürün tipine göre mika bant, cam elyaf sistemleri veya seramik oluşturan izolasyon bileşikleri kullanabilir.

Portföyde FE180 ve PH120 performansına sahip ürünlerin yanında uygun test edilmiş sistemlerde E30, E60 ve E90 çözümlerinde yer alan kablolar da bulunur.

Bunun yanında ETK, B2ca, Cca, Dca ve Eca gibi farklı CPR yangına tepki sınıflarında kablolar üretir.

Örneğin ETK’nın JE-H(St)H Bd FE180 / PH120 / E30-E60-E90 kablosu, devre bütünlüğü, mekanik şok ve uygun sistem kurulumunda fonksiyon bütünlüğü gibi ayrı performans katmanlarını aynı ürün ailesinde birleştirir.

Ancak ürün üzerindeki her sınıf farklı bir mühendislik sorusuna cevap verir.

Dolayısıyla proje ekibi kabloyu yalnızca “yangına dayanıklı” etiketiyle değil, gerekli yangına tepki, devre bütünlüğü, duman, halojen ve kurulum sistemi performanslarının tamamıyla değerlendirmelidir.

Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Devre bütünlüğü nedir?

Devre bütünlüğü, bir elektrik veya optik devrenin tanımlanmış yangın test koşullarında gerekli fonksiyonunu belirli süre boyunca sürdürmesidir.

Yangına tepki nedir?

Yangına tepki, kablonun yangının gelişimine ne kadar katkıda bulunduğunu ve alev, ısı, duman, damlacık veya asitlik gibi davranışlarını açıklar.

B2ca devre bütünlüğü sağlar mı?

Hayır. B2ca bir CPR yangına tepki sınıfıdır.

PH120 B2ca anlamına gelir mi?

Hayır. PH120 devre bütünlüğü performansına, B2ca ise yangına tepkiye odaklanır.

FE180 B2ca ile aynı mıdır?

Hayır. İki performans farklı yangın güvenliği hedeflerini değerlendirir.

FE180 ile PH120 aynı mıdır?

Hayır. Test yöntemleri ve mekanik koşullar farklıdır.

PH120 mekanik şok içerir mi?

Evet. EN 50200 test yaklaşımında yangın sırasında mekanik şok önemli bir unsurdur.

PH120 otomatik olarak su püskürtme içerir mi?

Hayır. Su maruziyetini ancak ilgili ek standart veya test sertifikası açıkça gösteriyorsa kabul edin.

E90 kablo sınıfı mıdır?

Tek başına kablo sınıfı olarak değerlendirilmemelidir. E90 test edilmiş kablo ve destek sisteminin fonksiyon bütünlüğünü ifade eder.

FE180 kablo E90 sisteminde kullanılabilir mi?

Yalnızca ilgili kablo, E90 için test edilmiş ve onaylanmış kurulum sisteminin bir parçasıysa.

LSZH kablo yangına dayanıklı mıdır?

Otomatik olarak değildir. LSZH malzeme özelliklerini açıklar; devre bütünlüğü ayrı test gerektirir.

Alev geciktirici kablo yangında çalışmaya devam eder mi?

Şart değildir. Alev geciktiricilik alev yayılımını sınırlar ancak elektriksel sürekliliği garanti etmez.

Yangına dayanıklı kablo B2ca olmak zorunda mı?

Hayır. Proje CPR sınıfını ve devre bütünlüğü performansını ayrı ayrı tanımlamalıdır.

Bir kablo hem B2ca hem PH120 olabilir mi?

Evet. Üretici aynı konstrüksiyonda iki ayrı performansı test edip belgelendirebilir.

Bir kablo hem B2ca hem FE180 olabilir mi?

Evet. Yangına tepki ile devre bütünlüğü ayrı testlerle aynı üründe bir araya gelebilir.

Fiber optik kablo devre bütünlüğü sağlayabilir mi?

Uygun yangına dayanıklı fiber konstrüksiyon ve test standardı kullanıldığında optik süreklilik yangın altında değerlendirilebilir.

Fiber optik kablo CPR sınıfına ihtiyaç duyar mı?

İlgili kalıcı bina uygulamalarında evet; çünkü komple kablodaki polimerler yangına katkıda bulunabilir.

Hangi yangın sınıfını seçmeliyim?

Önce devrenin güvenlik fonksiyonunu belirleyin. Ardından CPR sınıfı, devre bütünlüğü süresi, mekanik şok, LSZH ve varsa E30/E60/E90 sistem gereksinimlerini ayrı ayrı tanımlayın.

Sonuç: Devre Bütünlüğü ve Yangına Tepki Nasıl Doğru Yorumlanır?

Devre bütünlüğü ve yangına tepki, kablo yangın güvenliğinin iki farklı boyutunu tanımlar.

Yangına tepki, kablonun yangının büyümesine katkısını değerlendirir. Bu nedenle B2ca, Cca, Dca ve Eca gibi CPR Euroclass seviyeleri alev yayılımı ve yangın gelişimiyle ilgilidir.

Buna karşılık devre bütünlüğü yangın kabloya etki ederken enerji, kontrol, sinyal veya optik iletişimin devam edip etmediğini inceler.

FE180 ve PH120 bu ikinci soruya farklı test koşullarıyla cevap verir. Bu nedenle yalnızca süre sayılarını karşılaştırarak birini diğerinden üstün kabul etmeyin.

E30, E60 ve E90 ise konuyu daha da genişletir. Bu sınıflar yalnızca kabloyu değil, test edilmiş destek ve sabitleme sistemini de kapsar.

Ayrıca LSZH ve alev geciktiricilik kavramlarını ayrı tutun. LSZH malzeme davranışını, alev geciktiricilik alev yayılımını, CPR yangına tepkiyi ve devre bütünlüğü yangın sırasında çalışmayı sürdürme kabiliyetini açıklar.

Kritik projelerde tek bir kablo aynı anda birden fazla performans isteyebilir. Örneğin B2ca-s1a,d1,a1 yangına tepki sınıfı, PH120 devre bütünlüğü ve uygun sistemde E90 fonksiyon bütünlüğü aynı tasarımın farklı şartname maddeleri olabilir.

Bu nedenle satın alma ekibi genel “fire rated cable” tanımından kaçınmalıdır. Her performans için ilgili standardı, test süresini, ürün kodunu ve gerekli sertifikayı ayrı ayrı kontrol etmelidir.

Böylece proje yalnızca yangına maruz kaldığında iyi davranan bir kablo değil, gerektiğinde kritik devreyi çalışır halde tutan ve komple yangın güvenliği stratejisine doğru şekilde entegre edilen bir kablo sistemi seçmiş olur.