IEC 60331 ve IEC 60332 Farkı: Devre Bütünlüğü ve Alev Yayılımı

IEC 60331 ve IEC 60332, kablo yangın performansında sık birlikte anılan ancak tamamen farklı sorulara cevap veren iki IEC standart ailesidir. IEC 60331, yangın sırasında devrenin çalışmaya devam edip etmediğini inceler. IEC 60332 ise alevin tek bir kablo veya kablo demeti boyunca ne kadar yayıldığını değerlendirir.

Bu nedenle IEC 60332 testini geçen bir kabloyu otomatik olarak yangına dayanıklı kabul etmeyin. Kablo alev yayılımını başarıyla sınırlandırabilir ancak uzun süreli yangın maruziyetinde elektriksel veya optik fonksiyonunu kaybedebilir.

Buna karşılık IEC 60331 kapsamında devre bütünlüğü sağlayan bir ürün de IEC 60332 alev yayılımı performansını otomatik olarak kazanmaz. Üretici her yangın özelliğini ilgili test yöntemiyle ayrı şekilde doğrulamalıdır.

Ayrıca LSZH, CPR, FE180, PH120 ve E30/E60/E90 gibi tanımlar bu iki standartla ilişkili olabilir; ancak hiçbiri IEC 60331 veya IEC 60332’nin doğrudan eş anlamlısı değildir.

ETK Kablo, kritik devreler için farklı yangına dayanıklı kablo çözümleri üretir. Proje gereksinimine göre aynı kablo konstrüksiyonu devre bütünlüğü, alev yayılımı, düşük duman ve farklı yangına tepki performanslarını birlikte taşıyabilir.

Kısa cevap: IEC 60331 devre bütünlüğüne odaklanır. IEC 60332 ise alev yayılımına odaklanır. IEC 60332-1-2 tek dikey kabloyu test ederken IEC 60332-3 serisi kablo demetlerini değerlendirir. Dolayısıyla kritik bir kablo aynı anda hem IEC 60331 hem de IEC 60332 gereksinimlerini karşılayabilir.

IEC 60331 ve IEC 60332: Hızlı Karşılaştırma

Özellik	IEC 60331	IEC 60332
Ana amaç	Devre bütünlüğü	Alev yayılımını sınırlama
Temel soru	Devre yangında çalışmaya devam ediyor mu?	Alev kablo boyunca ne kadar ilerliyor?
Yangın maruziyeti	Evet	Evet
Mekanik şok	Güncel ana test yöntemlerinde bulunur	Ana test amacı değildir
Elektriksel süreklilik	İlgili kablolarda temel kriter	Testin amacı değildir
Optik fonksiyon	İlgili fiber uygulamalarında devre bütünlüğü açısından önem taşır	Optik iletim sürekliliğini test etmez
Tek kablo alev testi	Hayır	IEC 60332-1 serisi
Demet kablo alev testi	Hayır	IEC 60332-3 serisi
Düşük duman	Ayrı gereksinim	Ayrı gereksinim
Halojensizlik	Ayrı gereksinim	Ayrı gereksinim
CPR Euroclass	Ayrı sınıflandırma	IEC 60332 sonucu tek başına CPR sınıfı oluşturmaz

Dolayısıyla iki standart ailesini alternatif olarak görmeyin. Bir proje güvenli çalışma için her ikisini aynı kabloda isteyebilir.

IEC 60331 Nedir?

IEC 60331 ailesi, yangın sırasında çalışmaya devam etmesi gereken kablolar için devre bütünlüğü test yöntemlerini kapsar.

Testin ana amacı dış kılıfın ne kadar yavaş yandığını görmek değildir. Bunun yerine laboratuvar, kablo ağır yangın koşullarına maruz kalırken gerekli devrenin fonksiyonunu sürdürüp sürdürmediğini kontrol eder.

Kablo tipine göre bu fonksiyon şu unsurları içerebilir:

• Elektriksel süreklilik
• İzolasyon bütünlüğü
• Kısa devre oluşmaması
• Enerji iletimi
• Kontrol sinyali sürekliliği
• Haberleşme fonksiyonu
• İlgili optik iletim gereksinimleri

Bu nedenle IEC 60331, yangında çalışması gereken güvenlik devreleriyle doğrudan ilişkilidir.

IEC 60331 ve IEC 60332: Devre Bütünlüğü ile Alev Yayılımı Farkı

İki standardın farkını en basit şekilde şöyle özetleyebiliriz:

IEC 60331 → devre hayatta kalıyor mu?

IEC 60332 → alev kablo boyunca yayılıyor mu?

Örneğin acil aydınlatma kablosunun yangın sırasında enerji taşımaya devam etmesi gerekiyorsa proje devre bütünlüğü ister.

Bunun yanında aynı kablonun yangını kablo güzergâhı boyunca yaymaması da önemlidir. Bu nedenle proje ayrıca IEC 60332 performansı talep edebilir.

Sonuç olarak aynı kablo iki ayrı yangın tehlikesini iki farklı test ailesiyle yönetir.

IEC 60331-1 Neyi Test Eder?

IEC 60331-1:2018, toplam dış çapı 20 mm’den büyük belirli kablolar için yangın ve mekanik şok altında devre bütünlüğü test yöntemini kapsar.

Standart, 0,6/1,0 kV’a kadar anma gerilimine sahip uygun kabloları ele alır. Kapsam ayrıca belirli metalik data, telekom ve optik fiber kabloları da içerir.

Laboratuvar test sırasında en az 830°C’lik tanımlı yangın ortamını ve mekanik şoku uygular.

Bu nedenle büyük dış çapa sahip düşük gerilim güç ve kontrol kablolarında IEC 60331-1 önemli bir referans oluşturur.

IEC 60331-2 Neyi Test Eder?

IEC 60331-2:2018 benzer yangın ve mekanik şok yaklaşımını toplam dış çapı 20 mm’yi aşmayan belirli kablolara uygular.

Dolayısıyla düşük gerilim kablolarında temel ayrım şöyledir:

• 20 mm’den büyük dış çap → IEC 60331-1
• 20 mm ve altı dış çap → IEC 60331-2

Bu nedenle RFQ’da yalnızca “IEC 60331” yazmak teknik açıdan eksik kalabilir.

Satın alma ekibi kablo çapını, gerilim sınıfını ve uygulanacak IEC bölümünü birlikte belirtmelidir.

IEC’nin resmî IEC 60331-2:2018 sayfası, bu yöntemin yangın ve mekanik şok altında devre bütünlüğünü değerlendirdiğini açıkça tanımlar.

IEC 60331-3 ve IEC 60331-4 Ne İçin Kullanılır?

IEC 60331 ailesi yalnızca Part 1 ve Part 2’den oluşmaz.

IEC 60331-3:2018, ilgili kabloları metal muhafaza içinde farklı bir test düzeninde ele alır.

IEC 60331-4:2024 ise daha yüksek gerilimli güç kabloları için güncel bir test yöntemi sunar.

Bu bölüm 0,6/1,0 kV üzerindeki ve 18/30 kV’a kadar olan belirli güç kablolarında yangın ve mekanik şok altında devre bütünlüğünü değerlendirir.

Ayrıca Part 4 özel uygulamalar için isteğe bağlı 1000°C alev koşulu ile su spreyi veya su jeti protokollerine yönelik seçenekler içerir.

Dolayısıyla bütün IEC 60331 testlerini tek bir sıcaklık, tek bir kablo çapı veya tek bir test düzeni altında toplamayın.

IEC 60331 Yangın Sıcaklığı Kaç Derecedir?

Güncel IEC 60331-1, IEC 60331-2 ve IEC 60331-3 yöntemleri en az 830°C yangın koşulu kullanır.

IEC 60331-4 de ana test koşulunda en az 830°C esas alır.

Ancak yalnızca sıcaklığı karşılaştırmak test şiddetini açıklamaz.

Örneğin şu faktörler de sonucu etkiler:

• Mekanik şok
• Numune geometrisi
• Kablo çapı
• Elektriksel yükleme
• Montaj düzeni
• Test süresi
• Varsa su etkisi

Bu nedenle “830°C test edilmiş kablo” ifadesi tek başına yeterli bir teknik şartname oluşturmaz.

Mekanik Şok Neden Önemlidir?

Gerçek yangın yalnızca sıcaklık oluşturmaz.

Örneğin bina içindeki kablo güzergâhı şu mekanik etkilere maruz kalabilir:

• Düşen parçalar
• Yapısal hareket
• Titreşim
• Darbe
• Destek elemanlarının deformasyonu

Bu nedenle güncel IEC 60331 test yaklaşımı yangınla birlikte mekanik şoku da dikkate alır.

Böylece test, yalnızca sabit bir aleve maruz kalan kablodan daha zorlu bir devre bütünlüğü senaryosu oluşturur.

Eski IEC 60331-21, IEC 60331-23 ve IEC 60331-25 Ne Oldu?

Eski kataloglarda ve proje şartnamelerinde şu referansları hâlâ görebilirsiniz:

• IEC 60331-21
• IEC 60331-23
• IEC 60331-25

Bu standartlar uzun yıllar farklı kablo ailelerinde yangın altında devre bütünlüğü testleri için kullanıldı.

Ancak IEC bu yayınları 31 Aralık 2024 tarihinde geri çekti.

Bu nedenle 2026 yılında hazırlanan yeni bir şartnamede eski standardı otomatik olarak kopyalamayın.

Buna karşılık eski standarda göre düzenlenmiş mevcut bir test raporunu da yalnızca standardın geri çekilmiş olması nedeniyle otomatik olarak geçersiz saymayın.

Proje ekibi şu bilgileri kontrol etmelidir:

• Test tarihi
• Ürün konstrüksiyonu
• Müşteri kabul kriterleri
• İhale şartnamesi
• Güncel standardın kapsamı

Dolayısıyla eski sertifika ile yeni RFQ gereksinimini ayrı ayrı değerlendirin.

IEC 60332 Nedir?

IEC 60332 ailesi elektrik ve optik fiber kablolarda alev yayılımını değerlendirir.

Buradaki temel soru şudur:

Alev, tanımlı test koşullarında kablo boyunca ne kadar ilerliyor?

Bu nedenle IEC 60332 doğrudan alev geciktirici performansla ilişkilidir.

Ancak standart ailesi tek bir testten oluşmaz.

İki ana grup özellikle önem taşır:

• IEC 60332-1 → tek kablo testleri
• IEC 60332-3 → dikey kablo demeti testleri

Bununla birlikte tek kablo ve kablo demeti aynı yangın davranışını göstermeyebilir.

IEC 60332-1-2 Nedir?

IEC 60332-1-2, tek bir dikey yalıtılmış iletken, elektrik kablosu veya optik fiber kablo üzerinde alev yayılımını değerlendiren en yaygın IEC kablo yangın testlerinden biridir.

Test 1 kW ön karışımlı alev kullanır.

Laboratuvar daha sonra numunedeki alev hasarının standardın tanımladığı sınırlar içinde kalıp kalmadığını inceler.

Ancak tek kablo testinden alınan sonuç, aynı ürünün demet halinde aynı davranışı göstereceğini kanıtlamaz.

Bu nedenle yüksek kablo yoğunluğuna sahip tavalar ve şaftlarda IEC 60332-3 gereksinimi ayrıca önem kazanabilir.

IEC 60332-1-2:2025 Güncellemesi Neden Önemli?

Birçok mevcut kablo datasheet’i hâlâ IEC 60332-1-2:2004+A1:2015 referansını taşır.

Ancak IEC eski sürümü Haziran 2025’te geri çekti ve yerine IEC 60332-1-2:2025 sürümünü yayımladı.

Dolayısıyla yeni bir 2026 RFQ’sunda standardın hangi sürümünü istediğinizi açıkça yazmak daha doğru olur.

Öte yandan eski sürüme göre yapılmış mevcut ve proje tarafından kabul edilen tarihsel test raporlarını otomatik olarak reddetmeyin.

Güncel test yöntemini IEC’nin IEC 60332-1-2:2025 resmî sayfasında görebilirsiniz.

IEC 60331 ve IEC 60332: Tek Kablo ve Demet Testleri

IEC 60331 ile IEC 60332 arasındaki farkın yanında IEC 60332 ailesinin kendi içindeki ayrımı da doğru anlamak gerekir.

Özellik	IEC 60332-1	IEC 60332-3
Numune	Tek kablo	Kablo demeti
Montaj	Dikey	Dikey
Ana amaç	Tek kabloda alev yayılımı	Birlikte döşenmiş kablolarda alev yayılımı
Yanıcı malzeme yükü kategorileri	Aynı kategori sistemi yoktur	A, B, C, D ve ilgili düzenler
Tipik kullanım	Temel tek ürün alev davranışı	Kablo tavası, şaft ve yoğun güzergâhlar

Bir kablo tek başına alevi başarıyla sınırlandırabilir.

Ancak aynı ürün çok sayıda kabloyla birlikte döşendiğinde ortamda çok daha yüksek miktarda polimer malzeme bulunur.

Bu nedenle demet testleri farklı bir yangın senaryosunu temsil eder.

IEC 60332-3 Kategori A, B, C ve D Nedir?

IEC 60332-3 serisi farklı kablo demeti test düzenlerini ayrı kategoriler altında tanımlar.

Kategori	Standart	Nominal Metalik Olmayan Malzeme Hacmi	Alev Süresi
A	IEC 60332-3-22	7 l/m	40 dakika
B	IEC 60332-3-23	3,5 l/m	40 dakika
C	IEC 60332-3-24	1,5 l/m	20 dakika
D	IEC 60332-3-25	0,5 l/m	20 dakika

Kategori D ayrıca standardın tanımladığı küçük kablo boyutlarına yönelik özel kapsam taşır.

Ancak burada kritik bir noktayı gözden kaçırmayın:

A, B, C ve D basit bir kablo kalite sıralaması değildir.

Bu kategoriler farklı metalik olmayan malzeme yükleri ve test düzenleri kullanır.

Dolayısıyla “A en iyi, D en kötü” şeklindeki ticari yorum teknik olarak doğru değildir.

Proje ekibi gerçek kablo konstrüksiyonuna ve şartnameye uygun kategoriyi seçmelidir.

IEC 60331 ve IEC 60332: Yangına Dayanıklı mı Alev Geciktirici mi?

IEC 60331, kavramsal olarak yangına dayanıklı veya fire-resistant kablo tarafına yakındır.

Çünkü standart devrenin yangın sırasında işlevini koruyup korumadığına odaklanır.

Buna karşılık IEC 60332 alev geciktirici davranışı değerlendirir.

Dolayısıyla:

• IEC 60331 → devre bütünlüğü / fire survival
• IEC 60332 → alev yayılımı / flame retardancy

Bu ayrımı yalnızca terminoloji olarak görmeyin.

Yanlış standart seçimi acil durum devresinin yangın sırasında beklenenden önce çalışmayı bırakmasına veya kablo güzergâhının yangın yayılımına gereğinden fazla katkıda bulunmasına yol açabilir.

Daha geniş karşılaştırmayı yangına dayanıklı ve alev geciktirici kablo rehberimizde inceleyebilirsiniz.

IEC 60332 Yangına Dayanıklı Kablo Anlamına Gelir mi?

Hayır.

IEC 60332’yi geçen kablo, ilgili test koşullarında alev yayılımını sınırlandırma performansı gösterir.

Ancak yangın devam ederken izolasyon elektriksel olarak bozulabilir.

Bu durumda kablo alev geciktirici performans gösterse bile bağlı acil durum devresi çalışmayı bırakır.

Dolayısıyla yangın sırasında fonksiyon sürekliliği gerekiyorsa ayrı bir devre bütünlüğü şartı yazın.

IEC 60331 Alev Geciktirici Kablo Anlamına Gelir mi?

Otomatik olarak hayır.

IEC 60331 testindeki başarılı sonuç, kablonun ilgili yangın koşullarında devre bütünlüğünü koruduğunu gösterir.

Ancak bu sonuç tek başına IEC 60332 alev yayılımı performansını kanıtlamaz.

Bu nedenle üretici “IEC 60331 uyumlu” bir ürünü ayrıca IEC 60332 performansına sahip olarak pazarlıyorsa gerçek test raporunu kontrol edin.

IEC 60331 ve IEC 60332: FE180 ve PH120 ile İlişki

FE180 ve PH120, kablo sektöründeki devre bütünlüğü terminolojisinin önemli parçalarıdır.

FE180 kavramsal olarak IEC 60331 tarafına, yani yangın altında kablo bütünlüğüne daha yakındır.

Ancak FE180 etiketini otomatik olarak “IEC 60331 sertifikalı” şeklinde çevirmeyin.

Satın alma ekibi şu bilgileri gerçek test raporunda kontrol etmelidir:

• Test standardı
• Standart sürümü
• Test süresi
• Kablo konstrüksiyonu
• Test laboratuvarı
• Sertifika kapsamı

PH120 ise EN 50200 tipi yangın + mekanik şok devre bütünlüğü yaklaşımıyla ilişkilidir.

Dolayısıyla PH120 da IEC 60332 alev yayılımı testinin alternatifi değildir.

FE180, PH120 ve sistem seviyesindeki E sınıflarını FE180, PH120, E30, E60 ve E90 rehberimizde ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

E30, E60 ve E90 IEC 60331 veya IEC 60332 midir?

Hayır.

E30, E60 ve E90, DIN 4102-12 yaklaşımındaki komple kurulum sistemi fonksiyon bütünlüğüyle ilişkilidir.

Bu sistem yalnızca kabloyu içermez.

Test düzeni ayrıca şu parçaları da kapsar:

• Kablo tavası
• Merdiven sistemi
• Kelepçeler
• Braketler
• Askılar
• Ankrajlar
• Sabitleme düzeni

Dolayısıyla IEC 60331, IEC 60332 ve E30/E60/E90 üç farklı mühendislik sorusuna cevap verir.

IEC 60331 ve IEC 60332: LSZH ile İlişki

LSZH, Low Smoke Zero Halogen yaklaşımını ifade eder.

Bu kavram duman ve halojen içeren yanma ürünlerinin özellikleriyle ilgilidir.

Ancak:

• LSZH ≠ IEC 60331
• LSZH ≠ IEC 60332
• LSZH ≠ FE180
• LSZH ≠ PH120

Örneğin bir LSZH kablo düşük duman ve halojensiz malzeme yapısı sunabilir ancak yangın sırasında devre bütünlüğünü kaybedebilir.

Buna karşılık başka bir ürün IEC 60331 performansı sunarken duman ve halojen gereksinimleri için ayrıca test belgelerine ihtiyaç duyabilir.

Bu nedenle LSZH’yi ayrı şartname maddesi olarak yazın.

Malzeme tarafındaki farkları LSZH ve PVC kablo karşılaştırmamızda inceleyebilirsiniz.

IEC 60331 ve IEC 60332: CPR B2ca ile İlişki

CPR, IEC 60331 veya IEC 60332’nin başka bir adı değildir.

B2ca, Cca, Dca ve Eca gibi Euroclass seviyeleri Avrupa’daki ilgili yapı kablolarında yangına tepki performansını sınıflandırır.

Özellikle B2ca gibi yüksek sınıflarda değerlendirme yalnızca basit alev yayılımından daha geniştir.

CPR sistemi şu özelliklerin bazılarını dikkate alır:

• Isı açığa çıkması
• Yangın büyümesi
• Alev yayılımı
• Duman
• Alevlenen damlacıklar
• Asitlik

Dolayısıyla:

IEC 60332 testi = B2ca

şeklinde bir eşitlik kurmayın.

Aynı şekilde B2ca sınıfı da IEC 60331 devre bütünlüğünü kanıtlamaz.

Avrupa projelerindeki B2ca yaklaşımını B2ca CPR gereksinimleri rehberimizde inceleyebilirsiniz.

Bir Kablo Hem IEC 60331 Hem IEC 60332 Testini Geçebilir mi?

Evet.

Aslında özel yangına dayanıklı kablolarda bu kombinasyon oldukça mantıklıdır.

Aynı ürün proje şartlarına göre şu özellikleri birlikte sunabilir:

• IEC 60331 devre bütünlüğü
• IEC 60332-1 tek kablo alev yayılımı
• IEC 60332-3 demet alev yayılımı
• LSZH malzeme
• Düşük duman
• Düşük halojen / asitlik performansı
• CPR Euroclass

Ancak her iddia kendi test veya sertifikasına dayanmalıdır.

Bu nedenle bir yangın testindeki başarılı sonucu bütün diğer yangın özelliklerine genellemeyin.

IEC 60331 ve IEC 60332: Yangın Alarm Sistemleri

Yangın alarm sistemleri iki standardın farkını açıklamak için iyi bir örnek sunar.

Standart bir yangın alarm kablosu kablo güzergâhı boyunca alev yayılımını sınırlamak için IEC 60332 performansı taşıyabilir.

Ancak kritik alarm devresi yangın sırasında çalışmaya devam edecekse proje ayrıca devre bütünlüğü ister.

Böylece aynı alarm kablosu şu iki hedefi birlikte karşılayabilir:

• Alevin güzergâh boyunca ilerlemesini sınırlamak
• Yangın sırasında alarm devresini çalışır tutmak

Bu nedenle yangın alarm kablosunu seçerken yalnızca kırmızı kılıfa veya IEC 60332 işaretine bakmayın.

Sistem seçimini yangın alarm kablosu rehberimizle birlikte değerlendirebilirsiniz.

Acil Aydınlatmada Hangi Standart Önemlidir?

Acil aydınlatma, normal enerji sistemi devre dışı kaldıktan sonra belirli süre çalışmak zorunda olabilir.

Bu nedenle kritik enerji hattı için devre bütünlüğü önemli hale gelir.

Buna karşılık kablonun alevi güzergâh boyunca yaymaması da ayrı bir yangın güvenliği hedefidir.

Dolayısıyla proje hem IEC 60331 tipi devre bütünlüğü hem de IEC 60332 alev yayılımı şartı yazabilir.

Güç devrelerine yönelik ürünleri yangına dayanıklı enerji kabloları kategorimizde inceleyebilirsiniz.

Tünel, Metro ve Demiryolu Projelerinde İki Standart

Tüneller ve raylı sistemler yoğun kablo güzergâhlarını zor tahliye koşullarıyla birleştirir.

Bu nedenle proje aynı anda birkaç bağımsız yangın özelliğine ihtiyaç duyabilir:

• Sınırlı alev yayılımı
• Düşük duman
• Düşük halojen ve korozif gaz
• Yüksek CPR yangına tepki performansı
• Kritik devrelerde yangın altında çalışma

IEC 60332 alev yayılımına cevap verir.

Buna karşılık IEC 60331 seçilmiş kritik devrelerin yangın sırasında fonksiyonunu sürdürmesine odaklanır.

Dolayısıyla tünel şartnamesinde standartlardan yalnızca birini yazmak çoğu kritik proje için bütün yangın stratejisini açıklamaz.

Hastane ve Havalimanlarında IEC 60331 ve IEC 60332

Hastanelerde tahliye uzun sürebilir. Havalimanlarında ise çok büyük alanlar ve yoğun kablo güzergâhları bulunur.

Bu nedenle genel kablo tesisatı kontrollü alev yayılımı isteyebilir.

Ayrıca seçilmiş güvenlik devreleri yangın sırasında çalışmayı sürdürmek zorunda kalabilir.

Sonuç olarak IEC 60331 ile IEC 60332 aynı projede birbirini tekrar etmeden farklı güvenlik amaçlarına hizmet eder.

Endüstriyel ve Petrokimya Tesislerinde İki Standardın Rolü

Endüstriyel tesisler yüksek kablo yoğunluğunu kritik kontrol sistemleriyle bir araya getirir.

Örneğin şu devreler yangın sırasında fonksiyon sürekliliği isteyebilir:

• Emergency shutdown devreleri
• Yangın alarm sistemleri
• Kritik kontrol hatları
• Acil haberleşme sistemleri

Bu nedenle mühendis IEC 60331 gereksinimini devrenin görevine göre tanımlar.

Aynı zamanda IEC 60332 performansı kablo yolları boyunca alev yayılımını sınırlamaya yardımcı olur.

IEC 60331 ve IEC 60332: Fiber Optik Kablolar

Her iki standart ailesi de uygun kapsamlar içinde optik fiber kablolarla ilişkilidir.

Bu nokta önemlidir çünkü fiber kablonun içindeki cam fiber yanıcı polimer yükün yalnızca küçük bir bölümünü oluşturur.

Komple fiber kablo şu malzemeleri içerebilir:

• PBT loose tube
• Buffer katmanları
• Dolgu elemanları
• Aramid veya diğer mukavemet elemanları
• İç kılıf
• Dış kılıf

Bu polimerler nedeniyle fiber optik kablo da alev yayılımı performansına ihtiyaç duyabilir.

Öte yandan kritik optik haberleşme yangın sırasında devam edecekse proje uygun devre bütünlüğü performansını da ister.

ETK’nın bu tip özel çözümlerini yangına dayanıklı fiber optik kablolar kategorisinde inceleyebilirsiniz.

IEC 60331 ve IEC 60332: Yaygın Şartname Hataları

IEC 60332’yi Yangına Dayanıklılık Sanmak

IEC 60332 alev yayılımını değerlendirir. Devrenin yangın sırasında çalışmasını kanıtlamaz.

IEC 60331’i Alev Geciktiricilik Sanmak

Devre bütünlüğü sonucu IEC 60332 uygunluğunu otomatik olarak sağlamaz.

Yalnızca “IEC 60331” Yazmak

Kablo çapı, gerilim seviyesi ve test düzeni doğru standard bölümünü etkiler.

Yalnızca “IEC 60332” Yazmak

Tek kablo ve demet kablo için farklı IEC bölümleri bulunur.

IEC 60332-1 ile IEC 60332-3’ü Karıştırmak

Tek kablo ile kablo demeti yangında aynı şekilde davranmayabilir.

Kategori A, B, C ve D’yi Kalite Sıralaması Sanmak

Kategoriler farklı yanıcı malzeme yüklerini ve test düzenlerini temsil eder.

LSZH’yi IEC 60331 Sanmak

Düşük duman ve halojensizlik devre bütünlüğü sağlamaz.

LSZH’yi IEC 60332 Sanmak

Halojensiz malzeme kullanmak alev yayılımı testinin yerine geçmez.

B2ca’yı IEC 60331 Sanmak

CPR yangına tepki sınıfı devrenin çalışmaya devam ettiğini göstermez.

IEC 60332’yi B2ca Sanmak

CPR, basit alev yayılımından daha geniş bir yangına tepki çerçevesi kullanır.

Standartları Yalnızca Dakika veya Sıcaklıkla Karşılaştırmak

Farklı testlerde mekanik etki, numune düzeni ve başarısızlık kriterleri değişir.

Eski IEC 60331 Referanslarını Yeni Şartnameye Kopyalamak

IEC 60331-21, -23 ve -25 gibi eski bölümlerin güncel durumunu kontrol edin.

Eski IEC 60332-1-2 Sürümünü Otomatik Kullanmak

Yeni şartnamede 2025 sürümünü ve mevcut ürün sertifikasının tarihini birlikte değerlendirin.

Mika veya Özel İzolasyonu Test Kanıtı Sanmak

Malzeme yapısı tek başına standarda uygunluk sağlamaz. Bitmiş kablonun test sonucu esas alınmalıdır.

IEC 60331 ve IEC 60332 Nasıl Şartnameye Yazılır?

1. Devrenin Yangında Çalışması Gerekiyor mu?

Önce sistem fonksiyonunu belirleyin. Yangın sırasında çalışma gerekiyorsa devre bütünlüğü şartını ekleyin.

2. Doğru IEC 60331 Bölümünü Seçin

Kablo çapını, gerilim seviyesini ve test düzenini kontrol edin.

3. Gerekli Devre Bütünlüğü Süresini Belirleyin

En uzun süreyi otomatik olarak seçmeyin. Yangın stratejisi ve sistem görevi gerçek ihtiyacı belirlemelidir.

4. Tek Kablo Alev Testini Tanımlayın

İlgili uygulamada IEC 60332-1-2 gereksinimini açıkça yazın.

5. Demet Kablo Performansını Ayrıca Belirleyin

Yoğun güzergâhlarda gerekiyorsa uygun IEC 60332-3 kategorisini tanımlayın.

6. Standardın Sürümünü Yazın

Yeni şartnamelerde mümkün olduğunca güncel sürümü belirtin ve eski sertifikaların proje kabul koşullarını ayrıca değerlendirin.

7. LSZH Gereksinimini Ayrı Tanımlayın

Duman ve halojen özelliklerini IEC 60331 veya IEC 60332 sonucundan çıkarmayın.

8. CPR Sınıfını Ayrı Yazın

B2ca, Cca veya başka Euroclass gereksinimini bağımsız bir performans maddesi olarak tanımlayın.

9. Test Belgesini Gerçek Ürünle Eşleştirin

Sertifikadaki ürün kodu, kesit, damar sayısı ve konstrüksiyonun satın alınacak kabloyla uyumunu kontrol edin.

IEC 60331 ve IEC 60332 RFQ’sunda Neler Yer Almalı?

• Kablo tipi
• Uygulama
• Anma gerilimi
• Toplam dış çap
• İletken kesiti
• Damar, çift veya fiber sayısı
• Gerekli IEC 60331 bölümü
• IEC 60331 standard sürümü
• Devre bütünlüğü süresi
• Gerekli yangın sıcaklığı
• Mekanik şok gereksinimi
• Varsa su spreyi veya su jeti şartı
• IEC 60332-1-2 gereksinimi
• IEC 60332-1-2 standard sürümü
• IEC 60332-3 gereksinimi
• IEC 60332-3 kategorisi
• LSZH gereksinimi
• Duman yoğunluğu şartı
• Halojen / asitlik şartı
• CPR Euroclass
• FE180 gerekiyorsa ilgili şart
• PH120 gerekiyorsa ilgili şart
• E30 / E60 / E90 gerekiyorsa sistem gereksinimi
• İlgili ürün standardı
• Proje veya son kullanıcı şartnamesi
• Test raporları
• Sertifikalar

Böylece üretici genel bir “fire rated cable” ifadesini yorumlamak yerine her yangın performansını bağımsız biçimde değerlendirebilir.

ETK Kablo ve IEC 60331 ve IEC 60332 Gereksinimleri

ETK Kablo; enerji, kontrol, sinyal, haberleşme ve fiber optik uygulamalarda farklı yangın performanslarını karşılayan kablo konstrüksiyonları üretir.

Kritik devreler için tasarlanan ürünler projeye göre özel yangın bariyerleri, mika bantlar, seramik oluşturan izolasyon sistemleri veya yüksek sıcaklık performanslı malzemeler kullanabilir.

Buna karşılık alev yayılımını sınırlamaya yönelik kablolar uygun malzeme formülasyonları ve komple konstrüksiyon ile IEC 60332 gereksinimlerini hedefler.

Ayrıca proje aynı üründe LSZH, düşük duman, CPR ve başka yangın özellikleri isteyebilir.

Bu nedenle ETK açısından devre bütünlüğü ile alev yayılımı iki ayrı teknik performanstır. Bir özelliğin bulunması diğerinin varlığını otomatik olarak göstermez.

IEC 60331 ve IEC 60332 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

IEC 60331 ile IEC 60332 arasındaki temel fark nedir?

IEC 60331 yangın sırasında devre bütünlüğünü, IEC 60332 ise kablo boyunca alev yayılımını değerlendirir.

IEC 60331 yangına dayanıklılık testi midir?

Evet. Standart ailesi, ilgili kablonun tanımlı yangın koşullarında devre fonksiyonunu koruyup korumadığını inceler.

IEC 60332 yangına dayanıklılık testi midir?

Daha doğru tanım alev yayılımı testidir. IEC 60332 devrenin yangın sırasında çalışmaya devam ettiğini kanıtlamaz.

IEC 60332-1-2 neyi test eder?

Tek bir dikey yalıtılmış iletken, elektrik kablosu veya optik fiber kabloda 1 kW ön karışımlı alevle alev yayılımını değerlendirir.

IEC 60332-1-2’nin güncel sürümü nedir?

Güncel sürüm IEC 60332-1-2:2025’tir.

IEC 60332-3 neyi test eder?

Dikey olarak monte edilmiş kablo demetlerinde alev yayılımını değerlendirir.

IEC 60332-3-22 nedir?

Category A kablo demeti testini kapsar.

IEC 60332-3-23 nedir?

Category B test düzenini kapsar.

IEC 60332-3-24 nedir?

Category C kablo demeti alev yayılımı testini kapsar.

IEC 60332-3-25 nedir?

Category D’yi, yani standardın kapsamındaki küçük kablolar ve çok düşük metalik olmayan malzeme yükünü ele alır.

IEC 60332 alev geciktirici anlamına gelir mi?

IEC 60332 testleri alev geciktirici davranışı göstermek için yaygın şekilde kullanılır. Ancak gerçek ürünün ilgili test bölümünü geçtiğini doğrulayın.

IEC 60332 yangına dayanıklı anlamına gelir mi?

Hayır. Yangında çalışma sürekliliği için ayrı devre bütünlüğü testi gerekir.

IEC 60331 mekanik şok içerir mi?

Güncel IEC 60331-1, -2, -3 ve -4 yöntemleri tanımlı yangın koşullarıyla birlikte mekanik şoku değerlendirir.

IEC 60331 kaç derecede test edilir?

Güncel ana yöntemler en az 830°C yangın koşulunu kullanır. Ancak test şiddetini yalnızca sıcaklık belirlemez.

IEC 60331 fiber optik kablolara uygulanabilir mi?

IEC 60331’in güncel kapsamlarında uygun optik fiber kablo uygulamaları yer alır. Proje gerçek kablo tipi ve uygulanacak standart bölümünü doğrulamalıdır.

IEC 60332 fiber optik kabloları kapsar mı?

Evet. İlgili IEC 60332 testleri elektrik kablolarının yanında optik fiber kablo konstrüksiyonlarını da kapsar.

Bir kablo hem IEC 60331 hem IEC 60332 olabilir mi?

Evet. Üretici aynı bitmiş kabloyu devre bütünlüğü ve alev yayılımı için ayrı testlerden geçirebilir.

IEC 60331 FE180 ile aynı mıdır?

Otomatik olarak değildir. FE180 ile IEC 60331 arasındaki ilişkiyi gerçek test standardı ve sertifika üzerinden doğrulayın.

IEC 60332 ile CPR aynı mıdır?

Hayır. CPR, B2ca ve Cca gibi daha geniş yangına tepki sınıflandırmalarını kullanır.

LSZH kablo IEC 60332’yi otomatik olarak geçer mi?

Hayır. LSZH malzeme özelliğidir. Üretici bitmiş kablo üzerinde ilgili alev yayılımı testini ayrıca doğrulamalıdır.

LSZH kablo IEC 60331 performansı sağlar mı?

Otomatik olarak hayır. Devre bütünlüğü ayrı bir yangın testidir.

IEC 60331-21 hâlâ güncel mi?

Hayır. IEC bu eski yayını 31 Aralık 2024 tarihinde geri çekti. Yeni şartnamelerde güncel IEC 60331 yapısını kontrol edin.

Hangi standardı seçmeliyim?

Devrenin yangında çalışması gerekiyorsa uygun IEC 60331 devre bütünlüğü şartını tanımlayın. Alev yayılımını sınırlamak istiyorsanız ilgili IEC 60332 testini ekleyin. Birçok kritik kablo her iki performansa da ihtiyaç duyar.

Sonuç: IEC 60331 ve IEC 60332 Nasıl Birlikte Seçilmelidir?

IEC 60331 ve IEC 60332 aynı yangın problemini ölçmez ve birbirlerinin alternatifi değildir.

IEC 60331’in temel görevi devrenin yangın sırasında çalışmasını değerlendirmektir. Güncel ana test yöntemleri yangına mekanik şoku da ekler ve kablonun gerekli fonksiyonu sürdürüp sürdürmediğini kontrol eder.

Buna karşılık IEC 60332 alev yayılımına odaklanır. IEC 60332-1-2 tek bir dikey kabloyu, IEC 60332-3 ailesi ise kablo demetlerini farklı yükleme koşullarında test eder.

Bu nedenle tek kablo testini demet performansına genellemeyin. Aynı şekilde Category A, B, C ve D’yi basit bir kalite sıralaması olarak yorumlamayın.

Ayrıca güncel standart sürümlerini kontrol edin. IEC 60332-1-2:2025 artık güncel tek kablo test yöntemidir; eski 2004+A1:2015 sürümü 2025 yılında geri çekilmiştir.

IEC 60331 tarafında ise eski -21, -23 ve -25 bölümleri 2024 sonunda geri çekilmiştir. Dolayısıyla yeni projelerde geçmiş katalog metinlerini doğrudan şartnameye kopyalamak yerine güncel IEC yapısını esas alın.

Bunun yanında LSZH, CPR, FE180, PH120 ve E30/E60/E90 performanslarını bağımsız kriterler olarak değerlendirin. Hiçbiri diğer yangın performansını tek başına kanıtlamaz.

Kritik devrelerde en güvenli yaklaşım, önce sistemin yangın sırasında çalışıp çalışmayacağını belirlemek; ardından alev yayılımı, duman, halojen ve CPR gereksinimlerini ayrı ayrı eklemektir.

Böylece proje yalnızca “yangına uygun” genel bir kablo değil, her yangın güvenliği hedefi için doğru standardı ve doğrulanmış performansı taşıyan kablo konstrüksiyonunu seçer.